Sülh və Müharibə: İndi seçim ermənilərindir - Publika.az
Bizi izləyin

Siyasət

Sülh və Müharibə: İndi seçim ermənilərindir

Dövlətlərarası münasibətlərin qarşılıqlı şəkildə normallaşdırılmasını nəzərdə tutan Türkiyə-Ermənistan təmaslarında ilk addım atıldı.

Türkiyə Respublikasının təmsilçisi Sərdar Kılıc və Ermənistan Respublikasının təmsilçisi Ruben Rubinyan arasında ilk görüş Moskvada baş tutdu.

Görüşün Moskvada keçməsinə siyasi rəng verənlər bunu Rusiyanın öz maraqları ilə izah etsələr də Rusiya XİN başçısı Sergey Lavrov ölkəsinin danışıqlara müdaxilə etməməsi haqqında fikir səsləndirməklə bu narahatçılığa son qoymağa çalışdı.

Amma Ermənistanın özündə bu görüşə yanaşmalar heş də birmənalı deyil. Xüsusən müxalifət nümayəndələri əvvəlcədən belə bir görüşün əleyhinə çıxış edirdilər. Buna baxmayaraq Paşinyan höküməti görüş qərarında qətiyyət göstərə bildi və nəhayət görüş baş tutdu.

Hər iki dövləti təmsil edən nümayəndələrin görüşdən sonra verdikləri qısa açıqlamaların oxşarlığına da şübhə ilə yanaşan erməni müxalifət liderləri dərhal özlərinin də izah edə bilmədiyi məntiqsiz bir nəticəyə gəldilər. Gəldikləri nəticə isə ondan ibarətdir ki, Ermənistan artıq Türkiyənin guya irəli sürdüyü ilkin şərtləri qəbul edib və bunu xalqdan gizlədirlər. Hərçənd görüşdən əvvəl verilmiş bəyanatlarda heç bir tərəfdən heç bir ilkin şərtin və ya şərtlərin irəli sürülməyəcəyi dəfələrlə vurğulanıb.

Cəmi bir saatdan bir az çox davam etmiş ilk görüşdən dərhal sonra erməni müxalifəti hakim partiyadan nələrin müzakirə olunduğunun açıqlanmasını tələb etdi. Bu gün müxalifətdə olan keçmiş Ermənistan rəhbərlərinin 30 il ərzində Azərbaycanla apardığı danışıqların məzmunu qapalı idi və bu günə qədər də Ermənistan cəəmiyyətinin həmin görüşlərdə aparılmış müzakirələrin məğzindən xəbəri yoxdur. Odur ki, Paşinyanın keçmiş danışıqların məzmunu barədə ara-sıra verdiyi açıqlamalar böyük təəccüblə qarşılanır və erməni cəmiyyətində çoxsaylı suallar yaradır.

Bu dəfə isə artıq müxalifət mövqeyində dayanan sabiqlər hələ tanışlıq xarakteri daşıyan qısa bir görüşdə bütün məsələlərin guya Ermənistanın ziyanına həll olunub qurtardığını iddia edir və görüşün məzmununu tələb edirlər. ABŞ və AI-nın bütün qurumları tərəflər arasında baş tutmuş görüşü alqışlayaraq müsbət sonluqla nəticələnəcəyinə ümid etdiklərini bildirsələr də Ermənistan müxalifəti bu görüşlərin əleyhinədir və hər vəchlə onun hələ görünməyən sonucunu indidən qılınclayırlar. Bəs onlar nə istəyirlər? Doğrudanmı onların məqsədi özlərinin dediyi kimi, guya erməni xalqının milli maraqlarını qorumaqdır?

Əgər bu günkü Ermənistan müxalifəti öz xalqının maraqları haqqında düşünsəydi ötən 30 il ərzində dövlət vəsaitlərini mənimsəmək əvəzinə dilənçi vəziyyətində yaşayan erməni xalqının sosial müdafiəsinə yönəldərdi. Orduya ayrılmış vəsaitləri saxta silahların alınmasına silib həmin pullara özləri üçün çoxsaylı villalar tikdirməz və biznes strukturları yaratmazdılar. Deməli, uğrunda dəridən-qabıqdan çıxdıqları maraqlar heç də erməni xalqına yox, məhz onların özlərinə aiddir.

Paşinyanın uduzulmuş müharibədən sonra da yenidən seçkilər yolu ilə hakimiyyətə gələ bilməsi keçmiş Ermənistan hakimiyyətinin cinayətkar rəhbərlərini çıxılmaz vəziyyətə salıb. Yeni Paşinyan höküməti xunta hakimiyyətii dövründə baş vermiş cinayətləri araşdırmaqda davam edir. Artıq bir neçə vaxtilə yüksək vəzifə tutmuş klan üzvləri istintaqa cəlb olunaraq həbs edilib. Ən böyük cinayətkarlar olan Robert Koçaryanın və Serj Sarqsyanın da eyni aqibəti yaşamaq şansları çox böyükdür. Buna görə də onlar istənilən bəhanə ilə kütlələri ayağa qaldırmağa və seçki yolu ilə yox, məhz çevriliş yolu ilə Paşinyan hökümətini devirməyə çalışırlar. Ermənistan-Türkiyə danışıqlarından da Ermənistanın təcrid vəziyyətindən çıxması üçün yox, məhz bu məqsədlə yararlanmağa çalışırlar. Onlar ilk növbədə Ermənistan hakimiyyətinin artıq Türkiyənin ilkin şərtlərini qəbul etdiyi barədə dezinformasiya yaymaqla Paşinyan hakimiyyətini gözdən salmağa çalışırlar.

Məqsəd nə yolla olur olsun, Paşinyanın hakimiyyətdən uzaqlaşdırılmasına nail olmaqdan ibarətdir. Son məqsəd heç də erməni xalqının maraqlarını müdafiə etmək yox, özlərini hazırda davam edən istintaq araşdırılmalarından və sonrakı mümkün cəzalardan xilas etməkdir. Ona görə də keçmiş xunta rəhbərlərini heç bir sülh qane edə bilməz. Bölgədə müharibə və düşmənçilik davam etdikcə onların da ədalət mühakiməsindən yayınmaq imkanları artır.

Lakin cəza qaçılmazdır. 30 illik hakimiyyətləri dövründə apardıqları millətçilik və işğalçılıq siyasəti ilə həm öz xalqına yaşatdıqları məhrumiyyətlərə və xüsusən də Azərbaycana qarşı törətdikləri işğal, etnik təmizləmə və soyqırım cinayətlərinə görə Levon Ter-Petrosyan, Robert Koçaryan, Serj Sarqsyan və onların bütün əlaltıları layiqli cəzalarını almalıdırlar. Bölgədə sülhün bərqərar olunması bu həqiqət anını sürətlə yaxınlaşdıracaq.

Tarixdəki bütün müharibələr sonda sülhlə və ya neandertallar kimi tərəflərdən birinin yer üzündən silinməsi ilə tamamlanıb. Bizim müharibəmiz də gec-tez ya sülhlə ya da ermənilərin Cənubi Qafqaz torpaqlarından silinib yox olması ilə başa çatacaq. Bu müharibənin səbəbkarları isə tarix və gələcək nəsillər tərəfindən daim lənətlənəcəklər. Biz sülh təklifimizi vermişik. İndi seçim ermənilərindir.

Cavanşir Feyziyev

Millət vəkili, fəlsəfə doktoru

Rəylər
Oxumağa davam et
Reklam

Siyasət

Sahibə Qafarova üç ölkənin parlament nümayəndələri ilə görüşüb - FOTO

Milli Məclisin sədri Sahibə Qafarova mayın 23-də Azərbaycan, Türkiyə və Gürcüstan parlamentlərinin Xarici əlaqələr komitələrinin Şuşada keçirilmiş VII üçtərəfli iclasının iştirakçıları ilə görüşüb.

Parlamentin Mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsindən Publika.az-a  bildirilib ki, Sahibə Qafarova üç dost və qardaş ölkə parlamentlərinin Xarici əlaqələr komitələrinin növbəti iclasının Azərbaycanda keçirilməsini yüksək qiymətləndirərək bu görüşlərin ölkələrimiz arasında parlamentlərarası münasibətlərin inkişafına yeni töhfə verəcəyini deyib.

Bildirilib ki, üç ölkə arasında müxtəlif sahələri əhatə edən çox səmərəli ikitərəfli və üçtərəfli əməkdaşlıq formatı yaranıb. Bu münasibətlər regionda sülhə, sabitliyə, əməkdaşlığa və iqtisadi inkişafa kömək edir.

Milli Məclisin sədri qeyd edib ki, Azərbaycan, Türkiyə və Gürcüstan xalqları arasında möhkəm tarixi bağlılıq, dostluq və qardaşlıq münasibətləri mövcuddur. Azərbaycanın həm Türkiyə, həm də Gürcüstan ilə çox möhkəm təməllər üzərində qurulmuş münasibətləri var. Ölkələrimiz arasında mövcud olan yüksək səviyyəli siyasi dialoq dövlət başçılarımız, parlamentlər və digər səviyyələrdə ardıcıllıqla dəstəklənməkdədir. Nüfuzlu beynəlxalq qurumlarda biz həmişə həmrəylik nümayiş etdirir və bir-birimizin mövqeyini müdafiə edirik. Sahibə Qafarova deyib ki, Azərbaycan, Türkiyə və Gürcüstan qlobal əhəmiyyətə malik, irimiqyaslı enerji və nəqliyyat layihələrinin həyata keçirilməsində də uğurlu əməkdaşlıq edirlər.

Milli Məclisin sədri parlamentlər səviyyəsində əməkdaşlıqdan danışarkən, bir neçə gün əvvəl Türkiyə Böyük Millət Məclisin sədri Mustafa Şentopun İƏT PA-nın Üçüncü Ümumi Konfransında iştirakını və tədbirdə iştirak edən parlament sədrlərinin, nümayəndə heyəti başçılarının Şuşaya səfərlərini xatırladıb. O, bu ilin aprel ayında Gürcüstana rəsmi səfəri zamanı burada keçirdiyi görüşləri, aparılan danışıqları yüksək dəyərləndirib. Üç ölkə parlamentlərinin Xarici əlaqələr komitələrinin Şuşada keçirilmiş VII üçtərəfli iclasının əhəmiyyətini bir daha vurğulayan S.Qafarova belə bir tədbirin işğaldan azad olunmuş torpaqlarda, Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı Şuşada keçirilməsini müsbət dəyərləndirib.

Bildirilib ki, uzun müddət işğal altında qalmış ərazilərimizdə Ermənistan tərəfindən bütün şəhər və kəndlər dağıdılıb, tarixi, mədəni və dini obyektlər vandalizmə məruz qalıb.

Milli Məclisin sədri Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Şarl Mişelin təşəbbüsü ilə Azərbaycan Prezidenti və Ermənistanın baş naziri arasında keçirilən görüşlərdən də danışıb. Bildirilib ki, Ermənistan üzərinə götürdüyü bütün öhdəliklərə əməl etməli, məsələyə konstruktiv yanaşma sərgiləməlidir. Postmünaqişə dövründə Cənubi Qafqazda əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar yaranıb. Heç şübhə etmirik ki, bu imkanlardan istifadə bölgəyə sülh və əmin-amanlıq gətirəcək.

Görüşdə çıxış edən Gürcüstan parlamentinin Xarici əlaqələr komitəsinin sədri Nikoloz Samxaradze ölkəmizə səfərindən və burada keçirilən tədbirlərdən məmnunluğunu ifadə edib. Qeyd edilib ki, belə tədbirlər regional əməkdaşlıq və parlamentlərarası münasibətlərin inkişafı baxımından əhəmiyyətlidir. O, parlamentlərdə fəaliyyət göstərən dostluq qruplarının fəaliyyətini yüksək qiymətləndirib.

Görüşdə Milli Məclisin Beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr komitəsinin sədri Səməd Seyidov üç ölkə parlamentinin Xarici əlaqələr komitələrinin Şuşada keçirilmiş iclası barədə danışıb, müzakirə olunan məsələlər barədə fikirlərini bölüşüb.

Türkiyə Böyük Millət Məclisinin Xarici əlaqələr komitəsinin sədri Akif Çağatay Kılıç tədbirin ölkəmizin işğaldan azad olunmuş Şuşa şəhərində təşkilinə görə təşəkkürünü bildirib. Qeyd edilib ki, Türkiyə Azərbaycanı həmişə dəstəkləyib. İki ölkə liderlərinin Şuşa görüşü bunun bariz nümunəsidir. İnanırıq ki, tezliklə regionda davamlı sülh və sabitlik yaranacaqdır. Türkiyəli qonaq parlamentlərin Xarici əlaqələr komitələrinin üç tərəfli görüşlərinin gələcəkdə də davam etdirilməsinin mövqelərin tutuşdurulması baxımından əhəmiyyətini vurğulayıb.

Söhbətdə tərəfləri maraqlandıran digər məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.

Oxumağa davam et

Siyasət

Əli Hüseynli: "Bu, islahatların uğurlu nəticələrini şərtləndirən əsas amildir"

Mayın 19-da Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin “Hüquqi Ekspertiza və Qanunvericilik Təşəbbüsləri Mərkəzi” publik hüquqi şəxs yaradılması barədə imzaladığı Fərman böyük əhəmiyyət kəsb etməklə Azərbaycanda həyata keçirilən ardıcıl hüquqi islahatlar çərçivəsində müstəqil, demokratik, hüquqi dövlət quruculuğu prosesinə mühüm töhfədir.

Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitəsinin sədri Əli Hüseynli bildirib.

Əli Hüseynli qeyd edib ki, Mərkəzin Nizamnaməsində nəzərdə tutulan müddəalar hüququn müxtəlif sahələri üzrə islahatların həyata keçirilməsini və normayaratma fəaliyyətinin keyfiyyətinin yüksəldilməsini hədəfə alır.

Bildirilib ki, bu formatda olan dövlət təsisatları bir sıra xarici ölkələrdə mövcuddur və onlar hüquq sahəsində əhəmiyyətli nəticələrin əldə olunmasına kifayət qədər müsbət təsir göstərirlər. Bu baxımdan, “Hüquqi Ekspertiza və Qanunvericilik Təşəbbüsləri Mərkəzi” publik hüquqi şəxsin yaradılması prosesində beynəlxalq təcrübənin öyrənilməsi və nəzərə alınması yeni qurumun hüquqi islahatlar kontekstində fəaliyyətinin səmərəsini bir qədər də artıracaq.

Əli Hüseynli diqqətə çatdırıb ki, bu proses hələ 1993-cü ildə - Heydər Əliyevin Azərbaycana rəhbərliyinə qayıdışı ilə başlanmışdı. Demokratik hüquqi dövlət quruculuğunun, insan hüquq və azadlıqlarının fundamental prinsiplərinin qərar tutmasına zəmin yaradan ardıcıl və məqsədyönlü tədbirlərin həyata keçirilməsinə yönəlik islahatlar Ulu Öndərin siyasi xəttinin əsasını təşkil etmişdir. Heydər Əliyev bu istiqamətdə ardıcıl siyasət yürüdərək, ilk növbədə, ölkəmizdə insan hüquq və azadlıqlarının başlıca prinsiplərinin bərqərar olması üçün əsaslı zəmin yaradılmasını təmin etmişdir.

Həmin dövrdə ölkəmizdə hüquqi dövlət quruculuğuna və hüquq sisteminin islahatına müstəsna əhəmiyyət verən Ümummilli Lider 1996-cı ildə Hüquqi İslahat Komissiyası yaratmış və ona rəhbərliyi bilavasitə öz üzərinə götürərək islahatlara şəxsən rəhbərlik etmişdir.

Hüquqi islahatların əhəmiyyətinə dəyər verilməsi baxımından bu sahənin bu gün də ən yüksək səviyyədə prioritet istiqamət kimi müəyyən edildiyini vurğulayan Milli Məclisin komitə sədri deyib ki, Hüquqi Ekspertiza və Qanunvericilik Təşəbbüsləri Mərkəzi” publik hüquqi şəxsin yaradılması barədə Fərmana əsasən, Mərkəzin fəaliyyətinə nəzarəti Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, həmçinin bu Nizamnamə ilə müəyyən edilmiş qaydada Mərkəzin idarəetmə orqanları həyata keçirirlər. Mərkəz hər il fəaliyyətinə dair hesabatı dövlət başçısına təqdim edəcəkdir. Göründüyü kimi, hüquqi islahatların gedişi və dövlətçilik prinsiplərinə ardıcıl olaraq riayət olunması Azərbaycan Prezidentinin bilavasitə nəzarəti altındadır və bu, islahatların uğurlu nəticələrini şərtləndirən əsas amildir.

“Diqqətçəkən məqamlardan biri də budur ki, Mərkəzə ümumi rəhbərliyi həyata keçirən Müşahidə Şurasında hakimiyyətin bütün qollarının təmsilçiliyi nəzərə alınmışdır.

Bütün bunlar belə bir əminlik yaradır ki, normayaratma fəaliyyətinin keyfiyyətinin yüksəldilməsi, dövlət orqanları əməkdaşlarının bilik və bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi, hüquqi maarifləndirmə, hüquqi ekspertizanın keçirilməsi və hüquqi tənzimləmənin təsirinin qiymətləndirilməsi və bunlarla bağlı işlərin səmərəli əlaqələndirilməsi sahəsində fəaliyyət göstərəcək Hüquqi Ekspertiza və Qanunvericilik Təşəbbüsləri Mərkəzi qısa zamanda Azərbaycanda gedən davamlı hüquqi islahatların əhəmiyyətli həlqəsinə çevriləcəkdir”, - deyə Əli Hüseynli vurğulayıb. 

Oxumağa davam et

Siyasət

Aytən Mustafazadə: "Mərkəzin yaradılması mühüm əhəmiyyət kəsb edir"

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Fərmanı ilə yaradılan Hüquqi Ekspertiza və Qanunvericilik Təşəbbüsləri Mərkəzi Azərbaycan üçün bir yenilikdir, həyata keçirilən ardıcıl hüquqi islahatlar çərçivəsində müstəqil, demokratik, hüquqi dövlət quruculuğu prosesinə mühüm töhfədir. Mərkəz hüquq sahəsində aparılan islahatlara dəstək göstərmək, normativ-hüquqi aktların layihələrinin hazırlanması, hüquqi ekspertizasının aparılması sahəsində dövlət orqanlarına xidmətlər göstərmək, normayaratma fəaliyyətinin keyfiyyətinin yüksəldilməsi məqsədilə yaradılıb. Mərkəzin fəaliyyətində hüquq sahəsində qabaqcıl beynəlxalq təcrübəni təhlil etmək və qüvvədə olan qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi, inkişaf etdirilməsi istiqamətində təkliflər hazırlamaq, hazırlanacaq və qüvvədə olan normativ hüquqi aktların qanunvericiliyin təsirinin qiymətləndirilməsinin aparılmasında iştirak etmək nəzərdə tutulub. Eyni zamanda, normayaratma sahəsində maarifləndirmə işi aparacaq, hüquqi islahatların məzmunu və mahiyyəti barədə ictimaiyyəti məlumatlandıracaq, ictimai rəyi öyrənəcək, müvafiq hüquqi aktların layihələrinə dair ictimai müzakirələr təşkil edəcək. Hüquq normalarının tətbiqi sahəsində dövlət orqanları əməkdaşlarının bilik, bacarıq və səriştələrinin inkişaf etdirilməsi məqsədilə təlimlər keçirəcək.

Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Hüquq və İnsan Haqları İnstitutunun baş direktoru professor Aytən Mustafazadə deyib.

O bildirib ki, mərkəzin fəaliyyətinin elmi təminatı, hüququn ayrı-ayrı sahələrinin müqayisəli hüquqi tədqiqi, məcəllələrə və digər normativ hüquqi aktlara elmi və praktiki şərhlərin hazırlanması da diqqət mərkəzindədir. Belə ki, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının strukturuna daxil olan Hüquq və İnsan Haqları İnstitutu yeni yaradılan mərkəzin tabeliyinə verilməklə yenidən təşkil olunacaq. İnstitut tərəfindən hüquqi tənzimləmədə innovativ həllərin araşdırılması, hüququn ayrı-ayrı sahələrinin təhlili, hüququn potensial inkişaf sahələrinin müəyyən edilməsi və həmin sahələr üzrə tənzimetmə modellərinə dair təkliflər veriləcək.

Professor Aytən Mustafazadə məlumat verib ki, Hüquq və İnsan Haqları İnstitutu “İnsan Hüquqları üzrə Elmi-Tədqiqat İnstitutunun yaradılması haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 30 noyabr 1998-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İnsan Hüquqları İnstitutu kimi yaradılıb. İnstitutun məqsədi cəmiyyətin demokratikləşməsi, insan hüquq və azadlıqları problemlərinə dair elmi-tədqiqat işlərinin aparılması, elmi tövsiyələrin hazırlanması və bu sahədə hüquqi biliklərin dərinləşdirilməsi, təkmilləşdirilməsi idi: “İnstitut öz elmi-praktik fəaliyyətində Azərbaycan Respublikası Konstitusiyası, Ümumdünya İnsan Hüquqları Bəyannaməsi və başqa beynəlxalq sənədlərlə təsbit olunmuş mülki, siyasi, iqtisadi, sosial və mədəni hüquqları öyrənir, həmçinin bu sahədə beynəlxalq və milli-tarixi təcrübəni tədqiq edir. Hüquq və İnsan Haqları İnstitutu bu günədək fəaliyyəti dövründə hüquq sahəsində xeyli iş görüb. Mərkəzin yaradılması və institutun mərkəzin tərkibində “Hüquq və İnsan Haqları İnstitutu” publik hüquqi şəxs kimi fəaliyyətini davam etdirməsi hüquq sahəsində yeni mərhələyə addımdır. 1998-ci ildən bu yana hər 5 ildən bir Azərbaycan Respublikasında insan hüquq və azadlıqlarının müdafiəsinin səmərəliliyini artırmaq sahəsində Milli Fəaliyyət Proqramı təsdiqlənir. Bu fəaliyyət proqramları ilə bizim institutumuz qarşısında müəyyən vəzifələr qoyulur”.

Bu gün Azərbaycan beynəlxalq və milli hüquq sahəsində yeni mərhələyə addımlayır. Bu baxımdan mərkəzin yaradılması mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

“Yeni yaradılan Mərkəzin qarşısında böyük vəzifələr dayanır. Bu gün Azərbaycanda müəyyən sahələrdə hüquqi boşluqlar var. İnanıram ki, boşluqların doldurulmasında mərkəzin fəaliyyəti uğurlu olacaq. Sevindirici haldır ki, hüquq sahəsi ölkəmizdə hər zaman diqqət mərkəzindədir. Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva hər zaman insan hüquqlarının qorunmasına xüsusi önəm verirlər”, - professor Aytən Mustafazadə vurğulayıb.

Oxumağa davam et
Reklam

Gündəm