• USD 1,7000 0,00% EUR 1,9288 +0,21%
    • GBP 2,1346 -0,76% RUB 0,0240 0,00%

Balaxanı camaatı neft işlədəndə, dünya bilmirdi neft nədir

  • Bilgi.az
  • 22 Sentyabr 2016 09:08
  • 1 431 Baxış
Balaxanı camaatı neft işlədəndə, dünya bilmirdi neft nədir

XIII əsr
Abşerona səfər edən ərəb tarixçisi Məhəmməd Bekran öz kitabında Balaxanıda neft çıxarma quyusu haqqında bəhs edir.

1594-cü il
Bakının Balaxanı qəsəbəsində dərinliyi 35 metr olan neft quyusunda üzərində quyunun qazılma tarixi – 1594-cü il və ustanın adı – Allahyar Məmməd Nuroğlu qeyd olunmuş daş tapılır.

1823 - cü il
Balaxanıda "Xələfi" quyusunun yaxınlığında üzərində "quyu 200 il bundan qabaq yenidən qurulub" sözləri yazılmış daş tapılıb.

1837-ci il
Balaxanıda Nikolay Voskoboynikovun Abşeronda və dünyada ilk neftayırma zavodu işə düşür (ABŞ-da ilk analoji zavod 1855-ci ildə Samuel Kayer tərəfindən tikiləcəkdi).

1851-ci il
Mayın 1-də Londonda Ümumdünya sərgisində dünyada ilk dəfə olaraq "Kimya məhsulları" bölməsində 32) Bakı qəzasının Şamaxı quberniyasından Balaxanı, Binəqədi və Bibi-Heybət sahələrindən qara neft; və 33) Suraxanı sahəsindən ağ neft nömrələri altında Rusiya (Azərbaycan) neftinin nümunələri nümayiş etdirilib. Sərginin Rusiya bölməsinə Qafqaz canişini, knyaz M.S.Voronsov rəhbərlik edirdi.

1873-cü il
İyunda Balaxanıda üç ay ərzində 90 mln. Pud neft vermiş ilk güclü "Vermişevski" fontanı vurur.

1878-ci il
Tanınmış mühəndis A.V.Bari Nobel qardaşları üçün Rusiyada uzunluğu 9 km və diametri 3 dm olan ilk Balaxanı - Qara şəhər neft kəmərini layihələndirir və çəkir.

1879-cu il
Uzunluğu 12 km olan ikinci Balaxanı – Qara şəhər neft kəməri istismara verilir. 1884-cü ilə Balaxanı mədənlərinin sutkada 200 min puddan artıq neft ötürmək qabiliyyətinə malik 5 neft kəməri var idi. (Bütün neft kəmərləri istedadlı mühəndislər A.V.Bari və V.Q.Şuxovun rəhbərliyi altında tikilib).

18 mayda əsas kapitalı 3 mln. Rubl olan ikinci " Nobel qardaşları neft istehsalı ortaqlığı" səhmdar şirkəti (bundan sonra qısa olaraq – "Nobel qardaşları" firması) yaradılıb.

1888-ci il
8 - 9 oktyabr tarixində Rusiya imperatoru III Aleksandr ailəsi ilə birlikdə Bakıda olur. O Qara şəhərdə "Nobel qardaşları" firmasının zavodlarında; Balaxanı və Sabunçuda Rotşildin "Xəzər-Qara dəniz cəmiyyətinin" və Şəmsi Abdullayevin neft mədənlərinə baş çəkir.

1900-cü il
Bakıda İ.S.Dembot və L.Y.Liliyenştern Balaxanıda A.M.Benkendorf ticarət evinə məxsus neft mədənlərinin istismarı üçün "Abşeron neft cəmiyyəti" (əsas kapitalı 2,7 mln. Rubl olmaqla) təsis edirlər.
Balaxanıda neft mədənlərinin istismarı üçün " The Balakhani Syndicate, Limited" ingilis səhmdar cəmiyyəti (əsas kapitalı 100 min funt sterlinq olmaqla) təsis olunub.

1905-ci il
Dünya neft sənayesi praktikası tarixində ilk dəfə Balaxanıda kompressor istismarı tətbiq olunur.

1910-cu il
"Nobel qardaşları" firmasının Balaxanı neft mədənində ilk dəfə olaraq dartaylama üçün yeni qurğu – Leynveber aparatı quraşdırılır və avqustun əvvəllərindən işləməyə başlayır.

1926-cı il
İyulda SSRİ-də Bakının Balaxanı, Suraxanı və Sabunçu neft rayonları ilə əlaqələndirən ilk elektrik dəmir yolu işə düşür.

Mənbə: Miryusif Mirbabayevin "Azərbaycan neftinin qısa tarixi" kitabı

Halal Nemət

Xəbər lenti

DAHA ÇOX XƏBƏR