Süni intellekt peşələrin taleyini belə dəyişdirir - GİZLİ TƏHDİD

Süni intellekt artıq generativ alətlər - məsələn, "ChatGPT" vasitəsilə yerinə yetirilə bilən vəzifələri olan gənc əməkdaşları əvəz etməyə başlayır.

Publika.az xəbər verir ki, bu barədə "Stanford Universiteti"nin yeni araşdırmasında yazılır.

İş yerlərinin itirilməsi

Stanford iqtisadçıları Erik Brinyolfsson, Bharat Çandar və Ruyu Çenin qeyd etdiyinə görə, süni intellektin təsirinə daha çox məruz qalan sahələrdə çalışan gənc mütəxəssislər 2022-ci ildən bəri iş yerlərinin təxminən 13%-ni itiriblər. Eyni sahələrdə və daha az “Sİ-yə həssas” sahələrdə çalışan təcrübəli əməkdaşlar isə işlərini qoruyub saxlayıb və ya daha da artırıblar.

Ən çox təsirlənən sahələr

Proqram mühəndisliyi və müştəri xidməti sahələrində bu fərq xüsusilə nəzərəçarpacaqdır: 2022-ci ilin sonundan 2025-ci ilin iyuluna qədər gənc mütəxəssislərin məşğulluğu təxminən 20% azalıb, halbuki təcrübəli əməkdaşların məşğulluğu artıb.

Yaş qruplarına görə dəyişiklik

22–25 yaş arası işçilər arasında süni intellektin təsirinə məruz qalan sahələrdə məşğulluq 6% azalıb, daha yaşlı işçilər arasında isə 6–9% artım müşahidə olunub. Bu tendensiyalar mühasibatlıq, audit, katiblik, inzibati işlər, proqramlaşdırma və satış sahələrində də müşahidə olunur.

Təcrübənin rolu

Təcrübəli əməkdaşlar praktikadan əldə etdikləri “gizli biliklərə” malikdirlər ki, süni intellekt hələlik onları əvəz edə bilmir. Onlar ünsiyyət və digər “yumşaq bacarıqları” mənimsəyiblər ki, bu da maşınlar üçün əlçatmazdır. Generativ süni intellekt modelləri əsasən kitablar, məqalələr və internet materialları əsasında öyrədildiyindən, bu biliklər gənc mütəxəssislərin universitet təhsili ilə üst-üstə düşür və onları daha asan əvəzolunan edir.

Yeni imkanlar

Süni intellekt yalnız iş yerlərini aradan qaldırmır, eyni zamanda yeni imkanlar da yaradır. Məsələn, tibb sahəsində süni intellekt işçiləri dəstəkləyir və pasiyentlərə daha çox vaxt ayırmağa imkan verir.

Gənc mütəxəssislərə tövsiyə

Gənc mütəxəssislərə süni intellekti məhsuldarlığı artırmaq üçün bir alət kimi istifadə etmələri tövsiyə olunur. Texnologiyanı işə effektiv şəkildə inteqrasiya edə bilənlər daha çox tələb olunacaq, hazırlıqsız olanlar isə rəqabət üstünlüyünü itirmək riski ilə üzləşə bilər.

Hüseyn İbadlı