Ən təhlükəli brauzerlərin adı açıqlandı

Daxil edilmiş süni intellekt funksiyaları olan brauzerlər istifadəçi məlumatlarının qorunması səviyyəsinə görə hələlik ənənəvi həllərdən geri qalırlar. Yeddi məşhur süni intellekt brauzerinin işini təhlil edən tədqiqatçılar belə qənaətə gəliblər.

Publika.az xəbər verir ki, bu barədə "Live Science" məlumat yayıb.

Yeni nəsil brauzerlərin əsas xüsusiyyətlərindən biri veb-səhifələrin məzmununu təhlil etməyə, lazım olan informasiyanı axtarmağa və istifadəçi adından əməliyyatlar yerinə yetirməyə qadir olan daxili süni intellekt agentləridir. Belə sistemlər formaları avtomatik doldura, alış-veriş edə və ya dərhal bir neçə saytdan məlumat emal edə bilər.

Lakin məhz belə funksiyaların işləməsi üçün zəruri olan genişmiqyaslı məlumat çıxışı potensial təhdid mənbəyinə çevrilə bilər. Saytları bir-birindən təcrid etmək üçün tək mənbə siyasətindən istifadə edən klassik brauzerlərdən fərqli olaraq, süni intellekt agentlərinə çox vaxt eyni anda bir neçə vərəqə və kənar veb-resursların daxili elementlərinə giriş tələb olunur. Bu isə ənənəvi müdafiə mexanizmlərinin effektivliyini azaldır.

Tədqiqatçılar həmçinin gizli təlimatlar adlanan riskə də diqqət çəkiblər. Zərərçəkənlər saytda süni intellekt agentinin legitim sorğu kimi qəbul edəcəyi və istifadəçinin xəbəri olmadan yerinə yetirəcəyi xüsusi əmrlər yerləşdirə bilərlər. Müəyyən ssenarilərdə bu, bank xidmətlərinin məlumatları daxil olmaqla, konfidensial informasiyanın açıqlanmasına səbəb ola bilər.

Məlumatların süni intellekt agentlərinin yaddaşında saxlanılması başqa bir potensial problemə çevrilib. Tədqiqat zamanı bəzi brauzerlər müxtəlif mənbələrdən gələn informasiyanı birləşdirərək sonrakı emal üçün yadda saxlayıblar. Tədqiqatçıların fikrincə, belə yanaşma sistem yaddaşının güzəştə getdiyi (kompromat olunduğu) hallarda məlumat sızması ehtimalını artırır.

Araşdırma zamanı "Atlas", "Claude for Chrome", "Brave Leo AI", "Gemini" ilə "Google Chrome", "Copilot" ilə "Microsoft Edge", "Firefox AI Mode" və "Perplexity Comet" nəzərdən keçirilib. Təhlil göstərib ki, belə məhsullarda təhlükəsizliyin təmin edilməsi ilə bağlı hələlik vahid yanaşmalar mövcud deyil. Müxtəlif brauzerlər süni intellektin vərəqələrin məzmununa, kənar freymlərə və veb-səhifələrdə əməliyyatlar yerinə yetirmək imkanlarına çıxışını müxtəlif cür həyata keçirirlər.

Tədqiqatın müəllifləri qeyd edirlər ki, ən çox funksional həllər eyni zamanda daha yüksək potensial hücum səthinə də malikdir. Ən təhlükəsizlər sırasında süni intellekt imkanlarının daha güclü şəkildə məhdudlaşdırıldığı "Brave", həmçinin "Microsoft Edge" və "Firefox"un agent versiyaları göstərilib.

Tədqiqatçılar vahid sahəvi təhlükəsizlik standartları yaranana qədər konfidensial informasiya ilə işləyərkən süni intellekt brauzerlərindən ehtiyatla istifadə etməyi tövsiyə edirlər.

Hüseyn İbadlı