Rusiya istəmir, Avropa cəmi 24 kq alıb - Ermənistan məhsulları yerdə qalıb

Ermənistanın Rusiyaya süd məhsullarının tədarükünün məhdudlaşdırılması istehsalçıların gəlirlərinin, istehsal həcmlərinin və vergi gəlirlərinin azalmasına səbəb olacaq.

Publika.az xəbər verir ki, bunu iqtisadçı Nairi Sarkisyan “Sputnik Ermənistan”a verdiyi müsahibədə proqnozlaşdırıb.

İyulun 27-də “Rosselxoznadzor” (Baytarlıq və Fitosanitar Nəzarət üzrə Federal Xidmət) Ermənistandan süd məhsullarının idxalına məhdudiyyətlər qoyub. Bu qərar 14-21 iyul tarixlərində Ermənistan müəssisələrində aparılan yoxlamadan sonra verilib. Yoxlamadan sonra Rusiya agentliyi Ermənistan Qida Təhlükəsizliyi Müfəttişliyindən Ermənistan istehsalçılarının bütün süd məhsullarının baytarlıq sertifikatlaşdırılmasını dayandırmasını istəyib. “Rosselxoznadzor” məhdudiyyətlərin Rusiyaya xüsusilə təhlükəli infeksiyaların idxalının və təhlükəsiz olmayan məhsulların satışının qarşısını almaq məqsədi daşıdığını bildirib.

Sarkisyanın sözlərinə görə, vəziyyət təkcə iqtisadiyyat üçün deyil, həm də Ermənistan vətəndaşlarının sağlamlığı üçün təhlükə yaradır.

"Bir tərəfdən istehsalçılar standartlara cavab verməyən məhsullar istehsal edirlər, digər tərəfdən isə hökumət nəzarəti qeyri-aktivdir. Sual yaranır: ümumiyyətlə, bu cür süd məhsullarını istehlak etməyə dəyərmi? Bütün problemlərdən xəbərimiz yoxdur, şəffaf laboratoriya monitorinqi yoxdur və məhsullarda təhlükəli bakteriyalar və insan həyatı və sağlamlığı üçün təhlükə yaradan digər komponentlər ola bilər", - iqtisadçı bildirib.

İqtisadi təsirdən danışan Sarkisyan qeyd edib ki, digər sənaye sahələrindən fərqli olaraq, daxili bazar Ermənistan süd məhsulları üçün əsas bazar olaraq qalır. Sənayenin illik ixracı təxminən 25-30 milyon dollar təşkil edir və bu ixracın 90%-dən çoxu Rusiyaya gedir.

O, Rusiyanın tətbiq etdiyi məhdudiyyətlərin və əvvəllər qəbul edilmiş digər tədbirlərin Ermənistan iqtisadiyyatını ciddi şəkildə zəiflədə biləcəyini proqnozlaşdırıb.

İqtisadçı, həmçinin hökumətin siyasətini tənqid edərək bildirib ki, Ermənistan eyni anda bir neçə xarici tərəfdaşdan asılı vəziyyətə düşüb.

"Rusiyadan asılılıq olub, var və olacaq, amma Paşinyan Türkiyə, Azərbaycan, Avropa və ABŞ-dan da asılılığa səbəb olub", - Sarkisyan bildirib.

O, həmçinin mövcud vəziyyətin səbəblərindən biri kimi standartlara cavab verməyən məhsulların istehsalı və ixracını göstərərək, bu pozuntuların artıq nəzərdən qaçmadığını qeyd edib.

İqtisadçı hökumətin ixracın Aİ bazarına mümkün yenidən yönəldilməsi ilə bağlı açıqlamalarını şərh edərkən belə bir ssenarini qeyri-real adlandırdı.

Ermənistanın Dövlət Gəlirləri Komitəsinin məlumatına görə, 2024-2026-cı illərdə Aİ ölkələrinə cəmi 24 kq süd məhsulları ixrac edilib: 4 kq Danimarkaya və 20 kq Polşaya, hər iki tədarük 2024-cü ildə baş tutub. 2025-2026-cı illərdə Ermənistanın Aİ-yə süd məhsulları ixracı olmayıb.

Bundan əlavə, Sarkisyan hesab edir ki, yüksək rəqabət səbəbindən Ermənistan istehsalçılarının Avropa bazarında yer tutması olduqca çətin olacaq.

"Türkiyə oxşar keyfiyyətli məhsulları daha aşağı qiymətə istehsal etmək iqtidarındadır və artıq Avropa bazarına fəal şəkildə daxil olur. Bu, avropalı fermerlərin və bizneslərin etirazlarına səbəb olur. Buna görə də, Ermənistan süd məhsullarının Avropaya genişmiqyaslı ixracı barədə söhbətlər yalnız yaxın illərdə deyil, həm də yaxın iki-üç onillikdə qeyri-ciddi görünür", - deyə o bildirib.

Qida Təhlükəsizliyi Müfəttişliyi öz növbəsində iddia edir ki, dörd süd zavodunda aparılan yoxlamalar xəstə heyvanların südünün istifadəsinə dair heç bir dəlil aşkar etməyib. Bundan əlavə, agentlik Rusiya tərəfinin yoxlamanın nəticələrini təqdim etmədiyini qeyd edib.

Dövlət Gəlirləri Komitəsinin məlumatına görə, Ermənistan 2024-cü ildə 25,65 milyon dollar, 2025-ci ildə 22,8 milyon dollar və 2026-cı ilin birinci rübündə 3,6 milyon dollar dəyərində süd məhsulları ixrac edib. İxracın 90%-dən çoxu Rusiyaya gedib. Əsas ixrac məhsulları pendir, kərə yağı və kəsmikdir.

Müəllif: Tural