Xərçəngin gizli sirri açıldı: Müalicədən sonra niyə yenidən qayıdır?

Alimlər süd vəzi şişlərində müalicədən sonra da sağ qalan və xəstəliyin yenidən qayıtmasına səbəb olan xərçəng hüceyrələrini aşkarlayıblar.

Publika.az xəbər verir ki, London İmperial Kollecinin alimləri təkhüceyrəli RNT sekvenslənməsi və məkan transkriptomikası texnologiyalarından istifadə edərək şişlərin ətraflı xəritəsini hazırlayıblar. Araşdırma zamanı şiş daxilində hərəkətsiz vəziyyətdə olan xərçəng hüceyrələrinin gizləndiyi xüsusi "niş"lər müəyyən edilib.

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu hüceyrələr demək olar ki, bölünmür. Buna görə də onlar sürətlə çoxalan hüceyrələri hədəf alan kimyaterapiyanın təsirindən yayına bilir. Müəyyən müddət "yuxuda" qaldıqdan sonra isə yenidən aktivləşərək şişin böyüməsinə və ya xəstəliyin təkrarlanmasına səbəb ola bilirlər.

Araşdırma göstərib ki, bu "yatmış" hüceyrələr çox vaxt immun sisteminə aid CXCL10-müsbət makrofaqlar və şişlə əlaqəli miofibroblastların yaxınlığında yerləşir. Alimlər hesab edirlər ki, həmin hüceyrələr xərçəng hüceyrələrinin ətrafında qoruyucu mühit yaradaraq onların həm immun sistemindən, həm də dərmanların təsirindən yayınmasına kömək edir.

Maraqlıdır ki, "yuxuda olan" xərçəng hüceyrələri həm yavaş inkişaf edən, həm də aqressiv şiş formalarında aşkar edilib. Bu isə onların müalicənin nəticəsi deyil, bəzi şişlərin başlanğıcdan malik olduğu xüsusiyyət ola biləcəyini göstərir.

Tədqiqat müəllifləri bildirirlər ki, gələcək müalicə üsulları yalnız sürətlə bölünən xərçəng hüceyrələrini deyil, həm də "yatmış" hüceyrələri və onları əhatə edən toxumanı hədəfə almalıdır. Onların fikrincə, bu yanaşma xəstəliyin təkrarlanma riskini azaltmağa kömək edə bilər.

Qeyd edək ki, bu barədə tədqiqatın nəticələri "Genome Medicine" jurnalında dərc olunub.

Adəm