Doğuş çəkisi uşağın intellektinə görün necə təsir edir - ARAŞDIRMA

Daha böyük çəki ilə doğulan əkizlər uşaqlıq dövründə intellekt testlərində orta hesabla daha yüksək nəticələr göstərirlər - hətta cütlük eyni yumurta əkizləri olsalar, eyni genetikaya və ev mühitinə sahib olsalar belə. Bu, ana bətnindəki şəraitin beyin inkişafına müstəqil və uzunmüddətli təsir göstərdiyi anlamına gəlir.

Publika.az xəbər verir ki, Tədqiqat "Journal of Child Psychology and Psychiatry" (JCPP) jurnalında dərc olunub.

Müəlliflər Almaniyanın "TwinLife" tədqiqatından əldə edilən məlumatları - 2098 cüt eynicinsli əkizi (o cümlədən bir və iki yumurta əkizləri) təhlil ediblər. Doğuş çəkisi və baş dairəsi tibbi kartlardan götürülüb və beynəlxalq boy artımı cədvəllərinə uyğun olaraq cinsiyyət və hamiləlik müddətinə görə normallaşdırılıb. Bu, hər bir uşağın öz müddəti üçün normadan nə qədər fərqləndiyini müqayisə etməyə imkan verib (məsələn, vaxtında doğulanla vaxtından əvvəl doğulanı müqayisə etmək əvəzinə).

12 yaşında cütlükdə daha ağır olan əkizlər qeyri-verbal intellekt testlərində nəzərəçarpacaq dərəcədə daha yaxşı nəticələr göstəriblər.

Bilefeld Universitetinin postdoktorantı Robert İvz qeyd edib: "Bu, ana bətnindəki şəraitin sonrakı inkişafımız üçün vacib olduğunu göstərir. Çəki fərqi nə qədər böyükdürsə, koqnitiv nəticələrdəki fərq də bir o qədər çoxdur və bu effekt daha erkən doğulan əkizlərdə daha nəzərəçarpandır".

Gözləntilərin əksinə olaraq, baş dairəsi intellektlə korrelyasiya etməyib — müəlliflər bunu koqnitiv inkişafın əhəmiyyətli prediktoru kimi nəzərdən keçirməməyi təklif edirlər. Çəkinin effekti 12 yaşda müşahidə olunsa da, 18 yaşda təkrar test zamanı statistik əhəmiyyətini itirib.

Nəticələr prenatal qidalanmanın və hamiləliyin tibbi müşayiətinin yaxşılaşdırılmasının praktiki dəyərinə işarə edir: ana bətnindəki həyatın erkən şərtləri onilliklər boyu davam edən koqnitiv üstünlüklər verə bilər.

Hüseyn İbadlı