• USD 1,7339 0,00% EUR 1,8297 -1,20%
    • GBP 2,2001 +0,65% RUB 0,0270 -0,74%

İranda Britaniyanı niyə “qoca tülkü” adlandırırlar? - SƏBƏB

  • Dünya
  • 26 Avqust 2015 08:12
  • 840 Baxış
İranda Britaniyanı niyə “qoca tülkü” adlandırırlar? - SƏBƏB

İranın mühafizəklar media və mətbuatı “qoca tülkü” ifadəsini Britaniyanın ümumiləşdirici obrazı kimi işlətməyi xoşlayır və bununla da, İranda uzun müddət düşmən kimi qiymətləndirilən Britaniyanın "hiyləgər, riyakar və xain hərəkətlərini" adamların yadına salır.

Publika.az BBC-yə istinadən xəbər verir ki, Britaniya xarici işlər nazirinin Tehrandakı Britaniya səfirliyinin təkrar açılışı mərasimində iştirak üçün İrana səfəri zamanı da “tülkü söhbəti” yenidən ortalığa düşüb.

Mühafizəkar “Hemayət” qəzetinin bazar ertəsi nömrəsi “Qoca tülkü işıqlarını söndürərək gəlib” sərlövhəsi ilə çıxıb. Başqa bir mühafizəkar Risalət qəzeti isə yazır ki, “Qoca tülkünün qayıdışına sevinən yoxdur”.

Bəs görəsən, bu ifadə hardan gəlir? İlk dəfə fars dilinə bu ifadəni 85 il bundan əvvəl vəfat etmiş bir şair gətirib.

Tanınınmış ədəbiyyatçı və riyaziyyatçı Seyyid Əhməd “Ədib” Pişavəri (1844 - 1930) özünün antibritaniya hissləri ilə tanınır.

O indiki Pakistanın Peşavər şəhəri yaxınlığında doğulub və bir çox yaxınlarını Britaniya ilə 1857-58-ci illərdə baş vermis müharibədə itirib. Ədib sonralar İrana köçərək ədəbiyyat və riyaziyyat təhsili alıb.

İranda ikən o, 1905-1907-ci illərdə baş vermis “Məşrutə” – Konstitusiya İnqilabının şahidi olub. Bu inqilab Qacar sülaləsinin şahları dövründə İranda parlamentin yaradılması ilıə başa çatıb.

Konstitusiyalı monarxiya adamların əksəriyyəti tərəfindən dəstəklənsə də, Ədib bu inqilabı Britaniyanın “fəndi” kimi təsvir edib.

Onun antibritaniya və antiavropa hissləri poeziyasının, xüsusilə də Birinci Dünya Müharibəsinə təsadüf edən illərində daha qabarıq nəzərə çarpır. O, Almaniya imperatoru Kaiseri tərənnüm edən bir neçə şeir yazıb.

Bütün yaradıcılığı boyunca şair Britaniyanı heyvanlara bənzədib – “qoca tülkü”, “bəduğur qarğa” və ya “zəhərli gürzə” və sair.

O bununla da Britaniyanın İranda və regionda yürütdüyü “şər” siyasəti tənqid edib. Amma bu ifadələrin arasında ən uzunömürlüsü “qoca tülkü” olaraq qalıb.

Aşağıda Ədibin şeirlərindən bir parçanı təqdim edirik:

“Neçə-neçə evləri

Tülkülüklə yıxmısan,

Qoca tülkü kimi sən

Yüz tələdən çıxmısan…”

Xəbər lenti

DAHA ÇOX XƏBƏR