Dağıdıcı sunami proqnozu - 187 şəhər və 164 min sakin təhlükə altındadır

Yaxın 30 il ərzində Aralıq dənizində hündürlüyü bir metrdən çox olan sunami dalğasının yaranması ehtimalı 100 faizə yaxındır.

Publika.az xəbər verir ki, belə bir qiymətləndirməni YUNESCO verib və sahil regionlarında artıq bu ssenariyə hazırlaşırlar.

Hesablamalar Monpelye Universitetinin Coğrafiya və Ərazi Planlaşdırılması Laboratoriyası tərəfindən Fransa dövlət xidmətləri ilə birlikdə yerinə yetirilib.

Təhlükə regionun yüksək seysmik və vulkanik fəallığı ilə bağlıdır: dalğa yaxın mənbələrdən sahilə on dəqiqədən də az müddətdə çata bilər və demək olar ki, evakuasiya üçün vaxt qoymur. Aralıq dənizinin bu hissəsində baş vermiş tarixi sunamilər artıq təxminən iki metrlik dalğalar qaldırmışdı.

Təhlil Fransa sahil xəttinin təxminən 1700 kilometrini, 187 şəhəri və azı 164 min daimi sakini əhatə edib, kurort mövsümündə isə çimərliklərdəki 835 minədək istirahətçi təhlükə altında qalır. Evakuasiya zonası adətən sahilindən 200 metr məsafədə dəniz səviyyəsindən beş metr aşağıdakı ərazi hesab olunur; onun üçün yüzə yaxın sığınacaq məntəqəsi müəyyən edilib.

Söhbət tətbiqi risk qiymətləndirilməsindən və hazırlıq proqramından gedir. 2026-cı ilin iyun ayında Nitsa-Kot-d'Azur kurortu YUNESCO-dan “Tsunami Ready” — “sunamiyə hazırdır” statusu alıb. Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, hadisənin dəqiq tarixini proqnozlaşdırmaq qeyri-mümkündür, lakin onun baş vermə ehtimalı o qədər yüksəkdir ki, xəbərdarlıq sistemləri və evakuasiya planları əvvəlcədən qurulmalıdır.

Aralıq dənizi dəfələrlə dağıdıcı sunamiler doğurub: ən iri hadisələrdən biri 1908-ci ildə Messina yaxınlığında baş verib və zəlzələ ilə birlikdə on minlərlə insanın həyatına son qoyub. Seysmoloqlar xatırladırlar ki, dalğanın gəliş vaxtının qısa olması əsas müdafiə vasitəsi kimi texnikanı deyil, insanların davranışını — sahil bölgəsində güclü və ya uzun sürən yeraltı təkan zamanı rəsmi siqnalı gözləmədən dərhal yüksəkliyə qalxmaq vərdişini ön plana çıxır.