Avropada karbon qazı görün necə yaranırmış

Avropanın karbon qazı buzaltı okeandan gəlir.

Publika.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, müşahidələr üçün James Webb Kosmik Teleskopundan istifadə edən ABŞ astronomları Avropada tapılan karbon qazının buzlu qabığın altındakı okeandan gələn emissiyalardan qaynaqlandığını bildirirlər. Onların bu barədə araşdırmaları “Science” jurnalında dərc olunub.

Alimlər Avropanın səthində karbon qazının paylanmasının xəritəsini çıxarmaq üçün Webb Teleskopunun yaxın infraqırmızı spektrometrindən alınan məlumatları təhlil ediblər. CO2-nin ən böyük miqdarı geoloji cəhətdən gənc Tara Reggio bölgəsində müşahidə olunub. Genişliyi 1800 kilometr, çoxlu sayda silsilələr və çatlar ilə xarakterizə olunur. Bir fərziyyə odur ki, bunun səbəbi okeandan qalxan və səth buzlarını əridən isti sudur. Bu, öz növbəsində, yenidən dondurulur və yeni kələ-kötür süxurlar əmələ gətirir.

Müşahidələr karbon qazının buzaltı okeandan gəldiyini göstərsə də, alimlər karbonun radiasiyaya məruz qalmış karbonat mineralları şəklində planetin içindən çıxması ssenarisini tamamilə istisna edə bilməyiblər.

Həmçinin Tara Reggio bölgəsində böyük miqdarda süfrə duzu müəyyən edilib ki, bu da səthin rəngini Avropanın digər ərazilərinə nisbətən əhəmiyyətli dərəcədə daha sarı edir. Astronomlar həmçinin peykin səthindən çıxan su şleyflərinin və ya uçucu qazların izlərini aşkar etməyə ümid etsələr də, hələ də heç nə tapa bilməyiblər.

Mehti Kamiloğlu