Alimlər işığı düyünlərə bağladılar

Dyuk Universitetinin mühəndisləri "optik düyün" yaradıblar - tüstü halqaları kimi üçölçülü məkanda mövcud ola bilən işıq strukturu.

Publika.az xəbər verir ki, araşdırma nəticələri "Nature Communications" (NatCom) jurnalında dərc olunub.

Məlum olub ki, bu cür qovşaqların nəzəri sabitliyinə baxmayaraq, praktiki olaraq hava kimi turbulent mühitdən keçərkən məhv olurlar.

Optik düyün dəqiq müəyyən edilmiş parametrlərlə bir neçə lazer şüasının üst-üstə qoyulması ilə yaradılır. Onların kəsişmə nöqtəsində mürəkkəb bir müdaxilə nümunəsi yaranır - məlumatın şifrələnə biləcəyi bir node. Alimlər ümid edirdilər ki, belə düyünlər çətin şəraitdə belə öz formasını saxlaya biləcəklər, lakin təcrübə bunun əksini göstərdi: güclü turbulentlik zamanı düyünün strukturu pozulub, üç döngədən iki və ya bir döngəyə çevrilib və ona daxil edilmiş məlumatı itirib.

Real dünya şəraitini simulyasiya etmək üçün komanda turbulent hava axını yaratmaq üçün isti plitə və ventilyatorları olan yığcam toster ölçülü quraşdırmadan istifadə edib. İşığın 300 metrə qədər məsafədən keçməsini simulyasiya etmək üçün şüa dəfələrlə güzgülərdən əks olunub. Nəticələr göstərib ki, turbulentliyin intensivliyi düyünün sabitliyinə birbaşa təsir göstərir.

Bununla belə, alimlər strukturun dayanıqlığını artırmağın yolunu tapıblar. Lazer formasına daha çox əyrilər - bir növ "qıvrımlar" əlavə etməklə, orijinal konfiqurasiyanın yenidən qurulması üçün nöqtələrin sayını artırıblar.

Hüseyn İbadlı