Yerin oxu əyilib: Günahkar bəllidir

Mütəxəssislər Yer oxunun əyilməsini qeyd edir, bəziləri bu prosesi insan fəaliyyəti ilə əlaqələndirirlər.

Publika.az xəbər verir ki, “Geophysical Research Letters”ə görə, beynəlxalq komandanın bir hissəsi olan koreyalı mütəxəssislər, yeraltı suyun həddindən artıq nasosunun planetin qütb sürüşməsini daha da gücləndirə biləcəyini iddia edən bir araşdırma aparıblar.

Məlumatlar göstərir ki, 1993-2010-cu illər arasında Yerdən təxminən 2150 giqaton su çıxarılıb və onun böyük hissəsi daha sonra okeanlara buraxılıb.

Alimlər hesablayıblar ki, dəniz səviyyəsinin altı millimetr qalxması planetin oxunun 86,5 sm əyilməsinə bərabərdir. Başqa sözlə, ekspertlər deyirlər ki, insanlar geoloji qüvvəyə çevrilib.

İdeya bucaq impulsunun saxlanmasının fiziki prinsipinə əsaslanır: misal kimi fırlanan topdan istifadə edərək, kütlə paylanmasındakı dəyişikliklərin fırlanma sxeminin dəyişməsinə səbəb olduğu hesablanıb. Əvvəllər hesab olunurdu ki, eksenel yerdəyişmə ilk növbədə Qrenlandiya və Antarktidadakı buzlaqların əriməsi ilə bağlıdır. İndi tədqiqatçılar yeraltı suların yenidən paylanmasını əsas gətirməyə meyllidirlər.

Amma əksər rusiyalı ekspertlər bu cür nəticələrə şübhə ilə yanaşır. Yerin nəhəng miqyasını - onun radiusunun təqribən 6400 kilometr, qabığın qalınlığının isə cəmi 40 kilometr olduğunu nəzərə alsaq, mütəxəssislər bizi əmin edirlər ki, 300 metrdən yuxarı hissədən su çıxarılır və bu, ox konfiqurasiyasına təsir göstərə bilməz.

İstifadə olunmuş suyun çaylara axıdılması, buxarlanması və sonra yağışla torpağa qayıtması da vacibdir. Rusiya alimləri hesab edirlər ki, ilk növbədə planetin nüvəsində və mantiyada baş verən proseslər planetin vəziyyətinə cavabdehdir.

Tural