Alimlərin dünyanı şoka salan araşdırması: Bu qitə daha tez parçalanacaq

Afrika alimlərin gözlədiyindən daha tez parçalana bilər, baxmayaraq ki, prosesin bir neçə milyon il ərzində tam başa çatacağı gözlənilir.

Publika.az xəbər verir ki, bu, Şərqi Afrika Rift Sistemini araşdıran Kolumbiya Universitetinin geoloqlarının gəldiyi nəticədir. Müəlliflər tapıntılarını “Nature Communications” jurnalında paylaşıblar.

Dünyanın bu bölgəsində Afrika plitəsi artıq iki hissəyə bölünür: qərbdə Nubiya plitəsi və şərqdə Somali plitəsi. Bu, tektonik plitənin ayrılması olan riftdir. Alimlər zamanla onların arasında yeni bir okeanın əmələ gələcəyini proqnozlaşdırırlar.

“Planet Today” xəbər verir ki, tədqiqatçılar qrupu Keniya və Efiopiyada yerləşən Turkana Rift Zonasına diqqət yetirib. Onlar seysmik məlumatları təhlil edərək aşkar ediblər ki, oradakı qabıq əvvəllər gözləniləndən xeyli nazikdir: qırılmanın mərkəzində təxminən 13 kilometr, kənarlarında isə 35 kilometrdən çox.

Bu meyar kritik hesab olunur. Əgər yer qabığının qalınlığı 15 kilometrə qədər azalarsa, "daralma" baş verir və bundan sonra kontinental parçalanma demək olar ki, qaçılmazdır. Geoloqlar regionun artıq bu həddə çatdığını və əvvəllər düşünüldüyündən daha inkişaf etmiş parçalanma mərhələsində olduğunu müəyyən ediblər.

Yer qabığının incəlməsi davam etdikcə, maqma Yerin dərinliklərindən qalxaraq yeni okean qabığı əmələ gətirəcək. Mütəxəssislərin fikrincə, növbəti mərhələdə Hind okeanından gələn sular içəri girərək yeni okean hövzəsi yaradacaq. Bu proses artıq şimal-şərqi Afrikadakı Afar çökəkliyində müşahidə olunmağa başlayıb.

Mütəxəssislər "sürətli" parçalanmadan danışarkən, geoloji miqyasda terminologiyadan istifadə edirlər, əslində bu proses milyonlarla il çəkəcək. Lakin əvvəlki hesablamalarla müqayisədə çatın inkişafı sürətlənir.

Mütəxəssislər regionun aktiv geoloji proseslərinin başqa bir faydasını qeyd edirlər: onlar qədim fosillərin, məsələn, erkən insan əcdadlarının qalıqlarının qorunmasına kömək edir.

Müəllif: Tural