Ən təhlükəli karbohidrat mənbələri müəyyən edildi

Genişmiqyaslı araşdırma göstərib ki, ikinci tip şəkərli diabet riskinin artması əsasən kartof fri ilə bağlıdır, lakin qaynadılmış, bişirilmiş və ya püre halında hazırlanan kartofda bu cür əlaqə müşahidə olunmayıb.

Publika.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "The BMJ" jurnalında dərc edilib.

Kartofun tərkibində lif, C vitamini, maqnezium və digər faydalı maddələr var. Lakin yüksək nişasta tərkibi və yüksək qlikemik indeksi səbəbindən o, tez-tez diabet riski ilə əlaqələndirilir. Yeni araşdırmanın müəllifləri bu riskin kartofun hazırlanma üsulundan və rasionda hansı qidalarla əvəz edilməsindən asılı olub-olmadığını öyrənməyə qərar veriblər.

Alimlər üç uzunmüddətli tədqiqatda iştirak edən 205 mindən çox amerikalı tibb işçisinin məlumatlarını təhlil ediblər. Müşahidələr 1984-cü ildən 2021-ci ilə qədər, yəni təxminən 40 il davam edib və bu müddətdə 22 299 iştirakçıda ikinci tip şəkərli diabet diaqnozu qoyulub. Həyat tərzi və digər amillər nəzərə alındıqdan sonra tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, həftədə hər üç porsiya kartof istehlakı diabet riskini təxminən 5% artırır.

Bununla belə, ən güclü əlaqə kartof fri ilə müşahidə olunub. Həftədə üç porsiya kartof fri yemək diabet riskinin 20% artması ilə əlaqələndirilib. Eyni miqdarda qaynadılmış, bişirilmiş və ya püre halında kartof istehlakı isə xəstəlik riskinin statistik əhəmiyyətli dərəcədə artması ilə bağlı olmayıb.

Tədqiqatçılar kartofu digər karbohidrat mənbələri ilə əvəz etməyin nəticələrini də qiymətləndiriblər. Ən əlverişli variant tam taxıllı məhsullar olub. Həftəlik üç porsiya kartofu tam taxıllı qidalarla əvəz etmək diabet riskinin 8% azalması ilə bağlıdır. Əgər kartof fri tam taxıllarla əvəz edilərsə, bu göstərici 19%-ə qədər yüksəlir. Ağ düyü ilə əvəzləmə isə tamamilə fərqli nəticə verib: bu halda diabet riski, əksinə, artıb.

Alimlərin fikrincə, diabetin qarşısının alınmasında vacib olan kartofdan tamamilə imtina etmək deyil, daha çox kartof fri istehlakını məhdudlaşdırmaq və rasionda tam taxıllı qidaların payını artırmaqdır.

Hüseyn İbadlı