Asiyada böhran: Uzun növbələr yarandı, fövqəladə vəziyyət elan edildi

ABŞ və İsrailin İrana hücumlarından sonra Hörmüz boğazı faktiki olaraq bağlanıb və bu da enerji ehtiyacları üçün əsasən bu vacib tranzit məntəqəsindən asılı olan Asiya ölkələrini enerji böhranı ilə mübarizə aparmaq üçün təcili tədbirlər görməyə vadar edib.

Publika.az “Milliyyet” qəzetinə istinadla xəbər verir ki, hücumlardan əvvəl dünyanın gündəlik neft istehlakının və dəniz yolu ilə mayeləşdirilmiş təbii qazın (LNG) 20 faizi Hörmüz boğazından keçirdi.

Buradan gələn daşımaların əksəriyyəti Asiya ölkələrinə , əsasən Çin, Hindistan, Yaponiya və Cənubi Koreyaya göndərilib.

ABŞ və İsrailin İrana birgə hücumları və Tehranın cavab zərbələrindən sonra Hörmüz boğazında gəmiçilik hərəkəti dayanıb.

Bu boğazdan keçən dəniz ticarətindəki fasilələr enerji təchizatı ilə bağlı narahatlıqları artırıb və qiymətlərin kəskin artmasına səbəb olub.

Filippin İrana hücumlardan sonra "milli enerji fövqəladə vəziyyəti" elan edən ilk ölkə oldu və yanacaq ehtiyatlarının 45 günə çatacağını elan etdi.

Tayvanın İqtisadi İşlər Nazirliyi də təxminən 11 günlük LNG "təhlükəsizlik ehtiyatlarına" sahib olduqlarını açıqladı.

“Banqladeş Petroleum” şirkətinin son hesabatında da ölkənin yanacaq ehtiyatlarının təxminən 9-14 günə çatacağı bildirilir.

Bir çox Asiya ölkəsində hökumətlər Yaxın Şərqdə gərginliyin artması ilə əlaqədar enerji təchizatı ilə bağlı narahatlıqlara cavab olaraq müxtəlif yanacaq növlərindən istifadə, məsafədən işləmək, iş günlərinin azaldılması və təhsilin dayandırılması kimi tədbirlər həyata keçirirlər.

Yanacaq ehtiyatları azaldıqca, bir çox Asiya ölkəsi ya daha aşağı keyfiyyətli neft məhsullarına, ya da kömür kimi daha çirkləndirici alternativlərə üz tutur.

Banqladeş, Yaxın Şərqdəki münaqişələrin yaratdığı enerji çatışmazlığını aradan qaldırmaq üçün müxtəlif ölkələrdən dizel idxal edir.

Filippin hökuməti daha aşağı keyfiyyətli və daha yüksək çirklənməyə malik " Avro 2" sinifli neft məhsullarının məhdud istifadə üçün satışına icazə verdiyini açıqlayıb.

Hindistan enerji təchizatını şaxələndirmək məqsədilə enerji idxal etdiyi ölkələrin sayını 27-dən 41-ə çatdırıb.

Yaponiyanın Baş naziri Takaiçi Sanae, ölkəyə səfər edən Beynəlxalq Enerji Agentliyinin (BEA) baş direktoru Fatih Birol ilə görüşündə, artan neft qiymətləri ilə mübarizə aparmaq üçün ehtiyatlardan yenidən bazara koordinasiyalı şəkildə neftin çıxarılması üçün hazırlıqların görülməsini istəyib.

Birol 11 martda BEA üzv ölkələrinin təşkilatın tarixində ən böyük məbləğ olan 400 milyon barel strateji neft ehtiyatının bazara çıxarılması barədə razılığa gəldiyini açıqlayıb.

Bir çox Asiya ölkəsi də enerji tələbatını azaltmaq üçün Covid-19 pandemiyası dövründə evdən işləmək və təhsilin dayandırılması kimi tədbirlərə müraciət edir.

Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif 9 martda dövlət idarələrində dörd günlük iş günü və məktəb və universitetlərdə iki həftəlik bağlanma da daxil olmaqla fövqəladə planlar elan etdi. İndoneziya hökuməti aprel ayından etibarən məktəblərdə hibrid təlim və iş yerlərində həftədə bir gün evdən iş modelinin tətbiqini nəzərdən keçirdiyini açıqladı.

Vyetnamın Sənaye və Ticarət Nazirliyi də ölkədəki müəssisələri uzaqdan iş modellərini tətbiq etməyə çağırıb.

Tailand dövlət sektoru işçilərinə evdən işləməyi tapşırıb və beynəlxalq səyahətləri dayandırıb.

Tural