Tramp-Si görüşündən sonra YENİ DÜNYA MODELİ: Təsir dairələri yenidən bölünür

ABŞ prezidenti Donald Tramp və Çin lideri Si Cinpin arasında keçirilən görüşdən sonra dünyanın yeni geosiyasi modelə doğru getdiyi görünür.

Publika.az xəbər verir ki, Polşanın “Rzeczpospolita” nəşri yazır ki, bu model yalnız kompromisləri deyil, böyük dövlətlər arasında təsir dairələrinin ciddi və uzunmüddətli şəkildə bölüşdürülməsini də nəzərdə tutur.

Nəşrin köşə yazarı Boquslav Xrobota ABŞ-ın xarici siyasətində fundamental dəyişiklik baş verdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Trampın Amerikası demokratiyanın düşmənləri ilə qarşıdurma əvəzinə, müqavilələrə əsaslanan dinc yanaşı yaşama modelini seçir.

Müəllif bunun ABŞ-ın qlobal miqyasda demokratik dəyərlərin müdafiəçisi kimi çıxış etdiyi missiyanın sonu anlamına gələ biləcəyini düşünür. Yeni yanaşmada Vaşinqton və Pekinin maraqlarının bir-birini tamamlaması əsas götürülür.

Nəşrin diqqət çəkdiyi əsas məqamlardan biri isə dəyərlərin yerini sırf kommersiya maraqlarının tutması ehtimalıdır. Yazıda qeyd olunur ki, ABŞ siyasəti dəyərlərdən daha çox sövdələşmələrə əsaslanarsa, Polşanın təhlükəsizliyi böyük dövlətlər arasında danışıqların predmetinə çevrilə bilər.

Müəllif hesab edir ki, belə bir yanaşma suverenlik və xalqların hüquqlarının əhəmiyyətini azalda, Şərqi Avropanı isə böyük dövlətlərin praqmatik maraqları ilə müəyyənləşən təsir dairəsinə sala bilər. Bu baxımdan region ölkələri üçün əsas risk təsir zonaları arasındakı sərhədin birbaşa Şərqi Avropa ərazisindən keçməsi ehtimalıdır.

Məqalədə dünyanın iki paralel doktrinanın - Çinin “böyük dirçəlişi” və ABŞ-ın “Amerikanı yenidən möhtəşəm et” kursunun formalaşdırdığı yeni reallığa doğru getdiyi bildirilir. Müəllif Pekinlə Moskva arasındakı yaxınlaşmanın da bu prosesə təsir etdiyini vurğulayır.

Nəşrin qənaətinə görə, yeni “güclər konserti” şəraitində Şərqi Avropanın təhlükəsizliyi böyük dövlətlərin region üçün hansı “qiyməti” müəyyənləşdirəcəyindən asılı ola bilər.

Müəllif: Adəm