Çernobıldakı itlər araşdırıldı: Radiasiya onları elə dəyişib ki...

Cənubi Karolina Universiteti və Milli İnsan Genomu Tədqiqat İnstitutundan bir qrup alim yeni bir araşdırma aparıb. Araşdırma Çernobılın təcrid zonasında yaşayan itlərin radiasiya nəticəsində DNT-sinin necə dəyişdiyini öyrənib.

Publika.az xəbər verir ki, bu barədə "Daily Galaxy" nəşrində məlumat yayımlanıb.

Tədqiqatın nəticələri göstərib ki, Çernobılın təcrid zonasından olan itlərdə radiasiya nəticəsində yaranan genetik dəyişikliklər var. Eksperimentin bir hissəsi olaraq, komanda istisna zonasından olan 302 vəhşi itin DNT-sini təhlil edib və bu, zonadan kənarda olan populyasiyalarla müqayisə edilib. Onlar itlərin sağ qalmasına və çoxalmasına təsir edən əhəmiyyətli genetik dəyişikliklər tapıblar. Belə ki, tədqiqat nəticəsində radiasiya ilə dəyişdirilmiş və zədələnmiş DNT molekullarını, toxunulmazlığı bərpa etmək və maddələr mübadiləsini tənzimləməkdən məsul olan bütün genomik bölgələr müəyyən edilib.

Təhlil, həmçinin göstərib ki, Çernobıl Atom Elektrik Stansiyasına ən yaxın olan itlərin populyasiyasında bugünkü itlərin nəsildən əmələ gələn kiçik populyasiyalara uyğun olaraq aşağı genetik müxtəliflik var.

Bu cür genetik təcrid radiasiyaya həssaslıq əlamətlərini möhkəmləndirməyə kömək edə bilər. Lakin tədqiqatçılar vəziyyətin xəstəliklərə və digər təsirlərə qarşı müqaviməti azalda bilən inbredinqin (heyvandarlıqda qohumluq dərəcəsinə görə yaxın olan fərdlərin bir-biri ilə çarpazlaşması) də təsir edə biləcəyini istisna etmirlər.

Bundan əlavə, Çernobıl Atom Elektrik Stansiyasının itlərində melatonin (epifiz vəzinin ən əsas hormonu: epifiz mərkəzi sinir sisteminə aid olan, kiçik, konus formalı bir orqandır) istehsalının artması aşkar edilib. Bu, istisna zonasından olan itlərin daha tünd tüklü olması ilə bağlı əvvəlki müşahidələrə uyğundur. Bədənin belə uyğunlaşması radiasiyanın səbəb olduğu oksidləşdirici zərəri azalda bilər.

Həmçinin, immunitetin tənzimlənməsində və orqanizmin oksidləşdirici stressə reaksiyasında iştirak edən genlərdə də dəyişikliklər aşkar edilib. Bu cür dəyişikliklər ətraf mühitə uzunmüddətli təsirlərin aradan qaldırılması üçün çox vacibdir.

Adəm