Dünya buz dövrünün astanasında: Vaxt daralır, millətin mövcudluğu təhlükə altındadır

İslandiyanın iqlim naziri Johann Pall Johannsson Atlantik Okeanında böyük bir cari sistemin - Atlantik Meridional Dövriyyənin (AMOC) potensial çöküşünü "milli təhlükəsizliyə birbaşa təhdid" olduğunu söyləyib.

Publika.az xəbər verir ki, bu barədə "Reuters" məlumat yayıb.

"İlk dəfədir ki, spesifik iqlim hadisəsi potensial təhlükə kimi Milli Təhlükəsizlik Şurasının diqqətinə rəsmi şəkildə çatdırılır", - deyə Yohannsson bildirib.

Onun sözlərinə görə, bu məsələnin statusunun qaldırılması o deməkdir ki, İslandiyanın bütün müvafiq nazirlikləri tədbirlərin əlaqələndirilməsi üçün yüksək hazırlıq vəziyyətinə gətiriləcək. Hökumət artıq fövqəladə vəziyyətə hazırlıq siyasəti üzərində fəal şəkildə işləyir. Enerji və ərzaq təhlükəsizliyindən tutmuş infrastruktur və beynəlxalq nəqliyyatın vəziyyətinə qədər əsas sahələrdə risklər qiymətləndirilir.

Yohannsson vurğulayıb ki, İslandiyanın hərəkətə keçməzdən əvvəl uzunmüddətli tədqiqatların yekun nəticələrini gözləməyə gücü çatmır: “Ekstremal hava şəraiti iqtisadiyyatımızın və qida sistemimizin əsasını təşkil edən kənd təsərrüfatı və balıqçılığı təmin etmək qabiliyyətimizə ciddi təsir göstərə bilər”.

Alimlər xəbərdarlıq ediblər ki, qlobal temperaturun artması Arktika buzlarının və Qrenlandiya buz örtüyünün əriməsini sürətləndirir. Böyük həcmdə soyuq şirin suyun okeana axması dövranı poza və ya hətta tamamilə dayandıra bilər.

Bildirilir ki, potensial AMOC-nin dağılmasının nəticələri fəlakətli ola bilər. Bu, Şimali Avropada orta qış temperaturunun həddindən artıq düşəcəyi, qar və buz örtüyünün əhəmiyyətli dərəcədə artmasına səbəb olan yeni buz dövrünü başlada bilər. Lakin təsir bu bölgə ilə məhdudlaşmayacaq. Alimlərin fikrincə, cərəyanın dayandırılması Afrika, Hindistan və Cənubi Amerikada kənd təsərrüfatının asılı olduğu uzunmüddətli yağıntı modellərini qeyri-sabitləşdirə bilər. Bundan əlavə, dəniz buzlarının və buz təbəqələrinin artıq iqlim dəyişikliyi ilə təhdid edildiyi Antarktidada istiləşməni sürətləndirə bilər.

Beynəlxalq elmi ictimaiyyət dünyanın AMOC-un dağılmasının yaxın onilliklərdə qaçılmaz ola biləcəyi riskini lazımınca qiymətləndirmədiyindən narahatlığını ifadə edir.

Okeanoloq Stefan Rahmstorfun sözlərinə görə, hazırlıq üçün vaxt tükənir, çünki geri dönüş nöqtəsi artıq yaxınlaşa bilər.

Adəm