Putin ilk addımı atdı - Ermənistanı nələr gözləyir?

Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Avrasiya İqtisadi İttifaqı (Aİİ) ölkələrindən idxal olunan bəzi malların rəsmiləşdirilməsi və markalanması üçün tətbiq edilən müvəqqəti qaydaların müddətini uzadıb.

Publika.az xəbər verir ki, rəsmi hüquqi informasiya portalında dərc olunan sənədə əsasən, bu qaydalar 31 avqust 2026-cı il tarixinə qədər qüvvədə olacaq.

Dəyişikliklər Rusiyanın dövlət sərhədində gömrük tənzimləməsinin xüsusiyyətlərinə dair fərmana daxil edilib.

Bundan əvvəl Rusiya Prezidenti İrəvanın Avropa İttifaqına (Aİ) daxil olmaq istəyinə Moskvanın mane olmayacağını bildirmiş, lakin bunun ticarət, enerji və miqrasiya sahələrindəki güzəştlərin ləğvinə səbəb ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq etmişdi. Bununla paralel olaraq, Rusiya, Belarus, Qazaxıstan və Qırğızıstan liderləri Ermənistanda Aİ və Aİİ arasında seçim etmək üçün referendum keçirilməsini dəstəkləyən birgə bəyanat yayıblar.

Vladimir Putinin imzaladığı bu qərar Ermənistan üçün həm texniki, həm də strateji baxımdan ikili mahiyyət daşıyır. Bir tərəfdən, idxal olunan malların rəsmiləşdirilməsi və markalanması üçün tətbiq edilən müvəqqəti qaydaların uzadılması Ermənistan ixracatçıları üçün müəyyən sabitlik yaradır. Bu, Aİİ bazarına məhsul çıxaran erməni sahibkarlara mövcud şərtlərlə işləməyə davam etmək və gözlənilməz hüquqi dəyişikliklərdən qaçmaq imkanı verir. Yəni, iqtisadi əlaqələrin texniki aspektində qeyri-müəyyənlik müvəqqəti olaraq aradan qaldırılır və ticarət prosesi daha rahat davam edir.

Digər tərəfdən, bu qərarın siyasi konteksti Ermənistan üçün yeni təzyiq dalğası kimi qiymətləndirilir. Rusiya bu addımla İrəvana mesaj göndərir ki, Aİİ daxilindəki ticarət şərtləri və güzəştlər Moskvanın nəzarəti altındadır. Belə ki, bu tip tənzimləmələrin müddətinin uzadılması Kremlin Ermənistanın Aİ-yə doğru strateji addımlarını yaxından izlədiyini və ticarət mexanizmlərini öz xeyrinə dəyişdirmək iqtidarında olduğunu göstərir. Ermənistanın Avropa İttifaqı ilə inteqrasiya prosesini sürətləndirdiyi bir dövrdə Rusiyanın bu cür tənzimləyici səlahiyyətlərindən istifadə etməsi, gələcəkdə hər hansı bir məqamda bu qaydaların sərtləşdirilməsi və ya ləğv edilməsi təhlükəsini aktual saxlayır. Nəticə etibarı ilə, Ermənistan iqtisadiyyatı qısa müddətdə rəsmi prosedurların sadəliyi ilə rahatlaşsa da, uzunmüddətli perspektivdə Rusiya tərəfindən tətbiq olunan bu cür idarəetmə mexanizmləri ölkənin iqtisadi suverenliyi üçün bir növ siyasi rıçaq rolunu oynamağa davam edir.

Qeyd edək ki, mayın 22-dən etibarən Rusiyada Ermənistandan çiçək idxalına məhdudiyyətlər tətbiq olunub. "Rosselxoznadzor" bu qərarın çiçəklərdə infeksiya aşkarlanması və onların keyfiyyət standartlarına cavab verməməsi səbəbindən qəbul edildiyini açıqlayıb.

Hüseyn İbadlı