COVİD və xərçəngin müalicəsi yarasalardadır? - Araşdırmanın şok nəticəsi

Yarasaların viruslarla mübarizə aparmağa imkan verən güclü immun sisteminə malik olduğu məlumdur. Yeni bir araşdırma yarasaların xərçənglə mübarizədə yeni yolların açılmasında əsas rol oynaya biləcəyini göstərir. Oxford University Press tərəfindən nəşr olunan bir məqalə yarasaların COVİD-19 və xərçəng kimi infeksiyalara sahib olmaq və yaşamaq qabiliyyətinin sürətli təkamülünü araşdırır.

Publika.az xəbər verir ki, bu heyvanların bir çox virus və xəstəliklərlə mübarizə aparmağa imkan verən güclü immun sisteminə malik olduğu bilinir. COVİD-in yaranmasında da rol oynadığı düşünülürdü. Bu məməlilərin “COVİD-19”un yaranmasında rol oynadığı düşünülsə də, elm adamları bu xüsusiyyətlərin insan sağlamlığına göstərə biləcəyi təsirlərə görə onların öyrənilməsinin maraqlı olduğunu bildirirlər.

Tədqiqata görə, yarasaların viral infeksiyalardan qorunmasına imkan verən immunitet sistemi mexanizmlərini başa düşmək, heyvanlardan insanlara keçən epidemiya xəstəliklərinin qarşısının necə alınacağını anlamağa yol aça bilər. Zülallarda uyğunlaşma əldə edilib. Tədqiqat aparmaq üçün tədqiqatçılar iki yarasa növünün, Yamayka meyvə yarasasının və Mesoamerikan bığlı yarasanın genomlarını ardıcıllıqla sıralayıblar. Nəticələr göstərib ki, yarasalar DNT təmiri və xərçəngin bastırılması ilə əlaqəli zülallarda genetik uyğunlaşmaları saxlayır.

Komanda "Oxford Nanopore Technologies" şirkətinin qabaqcıl texnologiyasından və Belizdəki Amerika Təbiət Tarixi Muzeyi tərəfindən toplanmış yarasa nümunələrindən istifadə edib. Tədqiqatçılar daha sonra bu yarasa genomlarını digər məməlilərin genomları ilə müqayisə ediblər. Yarasalarda DNT ilə bağlı 6 zülalda və xərçənglə əlaqəli 46 zülalda uyğunlaşma olduğu müəyyən edilib.

Nəticələr xərçəng və toxunulmazlıq arasındakı əlaqəni başa düşmək və öyrənmək üçün yeni yollar açır. Yarasalardan əldə edilən bu bilik insan xəstəliklərinin yeni müalicə üsullarına gətirib çıxara bilər.

Aysel Şahmar