İrsi ola bilən xarakter əlamətləri məlum oldu

"Şəxsiyyət xüsusiyyətləri ətraf mühit, şəxsi təcrübələr və genetika da daxil olmaqla bir çox amillərlə formalaşır. Sinizm, ekstraversiya, razılıq, təcrübəyə açıqlıq, nevrotiklik (narahatlıq, həyəcanlılıq, narahatlıq və özünə şübhə ilə xarakterizə olunur) və vicdanlılıq kimi xüsusiyyətlərin genetikadan təsirləndiyi aşkar edilib".

Publika.az xəbər verir ki, bunu Gazeta.ru-ya bioloq və "Genotek"in elmi kommunikasiyalar şöbəsinin rəhbəri Yekaterina Surkova deyib.

"Genetika əhəmiyyətli bir töhfə verir. DNT-miz bədənimizdəki müxtəlif biokimyəvi reaksiyalarda iştirak edən və bununla da davranışımıza təsir edən zülalların quruluşu haqqında məlumat daşıyır. Kimyəvi reaksiyalar dopamin, serotonin, GABA və başqaları kimi emosiyalarımızın və şəxsiyyət xüsusiyyətlərimizin əsas “oyunçularının” maddələr mübadiləsini və fəaliyyətlərini müəyyən edir. Genomumuzda kodlanmış zülallar bu maddələrin necə, nə vaxt, harada və nə dərəcədə aktiv olacağını müəyyən edir", - mütəxəssis izah edib.

Hansı genlərin xarakterimizə təsir etdiyini müəyyən etmək üçün elm adamları GBAA (genom boyu assosiasiya araşdırması) tədqiqatları aparırlar. Bunun üçün iki qrup insanın genomları müqayisə edilir: müəyyən xüsusiyyətə malik olanlar və olmayanlar. Bu qruplardan olan insanların DNT nukleotid ardıcıllığında aşkar edilən əhəmiyyətli fərqlər bu xüsusiyyətlə əlaqəli hesab olunur.

"Məsələn, elm adamları CROT geninin müəyyən variantlarına sahib insanların sinizmə daha çox meylli olduğunu göstərdilər. Yale Tibb Məktəbinin tədqiqatçıları bu yaxınlarda apardıqları araşdırmada Milyon Veteranlar Proqramının məlumatlarından istifadə edərək, Böyük Beş şəxsiyyət xüsusiyyətlərinin hər biri ilə əlaqəli genetik variasiyaları müəyyən etmək üçün GBAA aparıblar: ekstroversiya, razılıq, təcrübəyə açıqlıq, nevrotiklik və vicdanlılıq. Nəticədə alimlər bu şəxsiyyət xüsusiyyətləri ilə əlaqəli 200 yeni genetik variant müəyyən ediblər", - bioloq deyib.

Ancaq başa düşmək lazımdır ki, xarakter bir və ya iki gen tərəfindən deyil, bir çox qarşılıqlı əlaqədə olan genetik amillər tərəfindən formalaşır. Üstəlik, genlərin ətraf mühit və təcrübə ilə qarşılıqlı əlaqəsi məsələni daha da mürəkkəbləşdirir.

Surkova vurğulayıb ki, şəxsiyyət xüsusiyyətləri ilə əlaqəli genetik meyllərinizi bilməklə, bu məlumatı şəxsi inkişaf və böyümə üçün istifadə edə bilərsiniz.

Hüseyn İbadlı