Autizmin geniş yayılmasının SƏBƏBİ TAPILDI

Oksford Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, insanlarda autizm spektri pozğunluqlarının yüksək yayılması insan beyninin təkamülü ilə əlaqəli ola bilər.

Publika.az xəbər verir ki, araşdırma nəticələri "Molecular Biology and Evolution" (MBE) jurnalında dərc olunub.

ÜST-ün məlumatına görə, autizm dünyada təxminən hər yüz uşaqdan birinə təsir edir. Eyni zamanda, böyük meymunlarda bu cür davranış xüsusiyyətləri demək olar ki, müşahidə olunmur. Tədqiqatçılar bunu autizm və şizofreniyanın yalnız insanlara xas olan koqnitiv funksiyalarla - nitq və mürəkkəb ünsiyyətlə sıx bağlı olması ilə izah edirlər.

İnsanlarda və digər primatlarda müxtəlif növ neyronlar arasında gen ifadə məlumatlarını müqayisə edərək, alimlər insanlarda beyin qabığının xarici təbəqələrindəki L2/3 İT neyronlarının xüsusilə sürətlə inkişaf etdiyini aşkar ediblər. Bu dəyişikliklər autizmlə əlaqəli genlərin nəzərəçarpacaq dərəcədə yenidən qurulması ilə müşayiət olunub. Müəlliflərin fikrincə, bu, insan nəslinə xas olan təbii seçmənin nəticəsidir.

Bu genetik dəyişikliklərin əcdadlarımız üçün nə üçün faydalı olduğu aydın deyil. Bununla belə, tədqiqatçılar onların doğuşdan sonra beyin inkişafını ləngitdiyini və insanlara mürəkkəb koqnitiv bacarıqların inkişafı üçün daha çox vaxt verdiyini düşünürlər. Bu genlərin bir çoxu dillə də əlaqəlidir, bizim növümüzə xas bir bacarıqdır.

“Nəticələrimiz göstərir ki, insan beynini unikal edən eyni genetik dəyişikliklərin bəziləri həm də insanları daha çox neyromüxtəlif edir”, - aparıcı müəllif Alexander L. Starr bildirib.

Hüseyn İbadlı