Yuxusuzluğun müalicəsində İNQİLABİ YENİLİK

Merilend Universitetinin Tibb fakültəsinin alimləri müəyyən ediblər ki, simptomların smartfon vasitəsilə real vaxt rejimində qiymətləndirilməsi yuxugətirici preparatların təsirini ənənəvi sorğu anketləri ilə müqayisədə daha dəqiq müəyyən etməyə imkan verir.

Publika.az xəbər verir ki, tədqiqat "JAMA Network Open" jurnalında dərc edilib.

Hər doqquz yetkindən biri xroniki yuxusuzluqdan və onun gündüz fəsadlarından - yuxululuqdan, yorğunluqdan, diqqətin azalmasından və əsəbilikdən əziyyət çəkir. Müalicə olunmazsa, bu xəstəlik diabet və ürək-damar xəstəlikləri riskini artırır. Müalicədəki əsas çətinliklərdən biri müəyyən bir müalicənin xəstələrə gündəlik həyatlarında nə qədər effektiv kömək etdiyini anlamaqdır.

Randomizə edilmiş klinik sınaqda 60-85 yaş arası xroniki yuxusuzluqdan əziyyət çəkən 40 nəfər iştirak edib. 16 gecə ərzində onlar ya yuxu köməkçisi olan suvorexant, ya da plasebo qəbul ediblər. Bütün iştirakçılar gündə dörd dəfə smartfon tətbiqindən istifadə edərək yorğunluq, zehni aydınlıq və əhval-ruhiyyə daxil olmaqla rifahlarını qeyd ediblər. Həmçinin, onlar müalicədən əvvəl və sonra yuxu keyfiyyəti və gündüz simptomları ilə bağlı standart anketləri doldurublar.

Nəticələr yanaşmalar arasında fərqlər aşkar edilib. Ənənəvi anketlər yuxusuzluğun şiddətində ümumi bir yaxşılaşma aşkar edib, lakin qruplar arasında gündüz simptomlarındakı fərqləri əks etdirə bilməyib. Bu arada, ekoloji ani qiymətləndirmə (EMA) kimi tanınan smartfon əsaslı metod daha incə bir mənzərə təqdim edib.

Suvorexant qəbul edən iştirakçılar səhərlər daha çox yorğunluq və daha az başgicəllənmə hiss etdiklərini bildiriblər, lakin günortadan sonra və axşam yorğunluq azalıb və idrak performansı yaxşılaşıb. Dərman qrupundakı əhval-ruhiyyə plasebo qrupuna nisbətən gün ərzində bir qədər pis olub, lakin fərqlər statistik əhəmiyyətə çatmayıb. Bundan əlavə, tətbiq istifadəçi dostu olduğunu sübut edib: iştirakçılar bütün sorğuların 93,3%-ni dolduraraq yüksək iştirak və metodun praktik tətbiqini nümayiş etdiriblər.

Müəlliflər vurğulayıblar ki, bu, müalicənin effektivliyini qiymətləndirmək üçün əsas vasitə kimi EMA-dan istifadə edərək yuxu pozğunluqlarının ilk randomizə edilmiş klinik sınağıdır. Onlar inanırlar ki, smartfon tətbiqlərinin, geyilə bilən cihazların və ənənəvi metodların kombinasiyası yuxusuzluq və digər yuxu pozğunluqlarının müalicəsinə yanaşmanı yuxu apnesindən həddindən artıq gündüz yuxululuğuna qədər dəyişə bilər.

Hüseyn İbadlı