Sosial şəbəkələrin qurduğu “dofamin tələləri” - Psixikanı məhv edən gizli səbəblər üzə çıxdı

İş çatlarında daim əlaqədə qalmaq vərdişi emosional tükənməyə səbəb ola bilər.

Publika.az xəbər verir ki, bu barədə "Zvuk" musiqi servisinin podkastında psixoloq Aleksandra Yakovleva danışıb. Ekspertin izah etdiyinə görə, şəxsi həyat ilə iş arasındakı sərhədlərin messencerlərdə pozulması psixikaya xüsusilə güclü təsir göstərir.

Mütəxəssis bildiriblər ki, müasir rəqəmsal platformalar istifadəçinin diqqətini mümkün qədər uzun müddət saxlamaq üçün qurulub. Sosial şəbəkələr "dofamin tələləri" yaradır: hər yeni post, mesaj və ya bildiriş qısamüddətli xoşbəxtlik hissi oyadır və insanı yenidən telefonu əlinə almağa təşviq edir.

"Bu gün biz Şerlok Holmsu dəhşətə gətirəcək miqyasda informasiya istehlak edirik. Bunun böyük bir hissəsinin isə praktik dəyəri yoxdur. Nəticədə sinir sistemi istirahət və bərpa üçün vaxtdan məhrum olur ki, bu da xroniki yorğunluğa və fon narahatlığına gətirib çıxara bilər", - deyə psixoloq Qazeta.ru-ya verdiyi şərhdə bildirib.

Yakovlevanın sözlərinə görə, messencerlər ayrıca bir problem təşkil edir. Onlar iş və şəxsi məkan arasındakı sərhədi demək olar ki, tamamilə silir. İnsan iş mesajlarını gecə saatlarında ala bilər, bu səbəbdən beyin daim yeni tapşırıqlar gözləntisi içində qalır.

"Səhər sadəcə gözünüzü açırsınız, ekrana baxırsınız və artıq işdəsiniz. Belə fasiləsiz gərginlik xroniki stressə və emosional tükənməyə birbaşa yoldur", - deyə psixoloq qeyd edib.

Texnologiyaların psixi sağlamlığa mənfi təsirini azaltmaq üçün mütəxəssis iş çatlarını yoxlamaq üçün dəqiq vaxt çərçivələri təyin etməyi, mütəmadi olaraq ekranlardan tam imtina dövrləri yaratmağı, fiziki aktivliyə daha çox diqqət ayırmağı və yaxınlarla daha tez-tez canlı ünsiyyət qurmağı tövsiyə edir.

Ekspertin sözlərinə görə, məhz canlı ünsiyyət və rəqəmsal axından bir müddətlik qopmaq imkanı beynin bərpasına kömək edir və gündəlik stress səviyyəsini azaldır.

Hüseyn İbadlı