Göydən enən "sui-qəsd izləri": xurafat, yoxsa elm?

Zəlzələ və pandemiyadan sonra ortaya atılan yeni iddia səmada kimyəvi işarələmə kimi tanınan “Kimyəvi izlər...”dir. Mütəxəssislərin fikrincə, kimyəvi işarələmə yağış rejimini dəyişdirmək üçün həyata keçirilib.

Publika.az xəbər verir ki, HAARP adlı texnologiya ilə süni zəlzələlərin hazırlanacağı iddiaları yer alıb. Ancaq elm dünyası bu cür sui-qəsdlərin heç bir şəkildə həqiqəti əks etdirmədiyini dəfələrlə vurğulayıblar. Zəlzələ və pandemiyadan sonra qlobal iqlim dəyişikliyi səbəbiylə quraqlıq nəticəsində ortaya atılan yeni bir sui-qəsd “Chemtrails” yəni kimyəvi işarələmə oldu.

2016-cı il avqustun 10-da dərc edilən “Chemtrails” adlı beynəlxalq məqalədə deyilir ki, insanların təxminən 17%-i gizli genişmiqyaslı atmosfer proqramının mövcudluğuna inanır.

Təyyarələr tərəfindən buraxıldığı iddia edilən kimyəvi maddələrin yaratdığı iz mənasında istifadə edilən “Chemtrails” haqqında nəzəriyyələr uzun müddətdir sosial mediada paylaşılır. Bu nəzəriyyənin tərəfdarları iddia edirlər ki, təyyarələr “gizli” məqsədlər üçün göydən kimyəvi maddələr və ya dərmanlar atırlar. Kimyəvi izlərin müxtəlif virus və bakteriyaları yer üzünə yaydığını, hətta Covid-19 virusunun da bu üsulla yayıldığını düşünürlər.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, təyyarələrin buraxdığı izlərdəki fərqlər təyyarələrin hündürlüyü və temperatur səviyyəsi ilə bağlıdır.

Mövzu ilə əlaqəli Boğaziçi Universiteti Kandilli Rəsədxanası Meteorologiya Laboratoriyasının müdiri Adil Tek bildirib ki, təyyarələrdən bəzi kimyəvi maddələrin atılması ilə bağlı sözləri çox eşitmişik:

“Təyyarələrin yerləşdiyi səviyyələrdə havanın temperaturu çox aşağı olduğundan, işlənmiş qaz dərhal donur və çapıq əmələ gəlir. O çapığın forması buraxılan egzoz qazının miqdarına və oradakı hava axınına görə dəyişir. Yəni, səmada təyyarələrdən sonra gördüyümüz izlərin demək olar ki, hamısı işlənmiş qazın donmasıdır. Təyyarələrdən çıxan bu egzoz qaz olaraq qalmır. Kristallaşır, donur və ya maye halında olur. Sui-qəsd iddia edənlər təyyarələrin keçdiyi səviyyəni də ölçürlərmi? Bunları irəli sürənlər müşahidə əsasında nəsə deyirlər. Amma bunun üçün ciddi elmi araşdırma aparılmalıdır”.

"Ortaya çıxan görüntülər fiziki, kimyəvi və termodinamik bir quruluşdur. Ona görə də son dərəcə normal bir hadisədir" deyən təqaüdçü kapitan pilot Gökden Gürel qeyd edib ki, kontrail (kondensasiya izi) izlərinin kimyəvi işarələmə ilə heç bir əlaqəsi yoxdur.

“Təyyarə yanacağının buxarı ağ duman görünüşündə qalır. Atmosferdə mənfi 60 dərəcədə yanacaq buxarı kristallaşaraq atmosferdə uzun müddət qala bilir. Bu həmin hündürlükdə küləklərdən asılıdır. Bunun arxasında sui-qəsd axtarmaq elm deyil”, - G.Gürel deyib.

Aysel Şahmar