Yaponiya “gizli yol”u tamamlayır: Rusiya ilə müharibə qaçılmazdır?

Tokio, dizel-elektrik sualtı qayıqlardan nüvə sualtı qayıqlarına keçməyi nəzərdən keçirdiyini açıqlayıb.

Publika.az xəbər verir ki, bu, Yaponiyanın dəniz texnologiyası planlarının onilliklər ərzində ilk dəfə açıq şəkildə müzakirə edilməsidir. Müzakirələrə müdafiə naziri Şinjiro Koizuminin son şərhi səbəb olub.

O qeyd edib ki, ölkə ətrafında vəziyyət “o qədər mürəkkəbləşir” ki, Yaponiya öz nüvə sualtı donanmasının perspektivlərini dəyərləndirməlidir.

Bu bəyanat Cənubi Koreyanın oxşar bəyanatından qısa müddət sonra verilib və müzakirəyə regional ölçü qatıb.

Bu arada, Yaponiyanın dəniz nüvə texnologiyası ilə bağlı tədqiqatları onilliklərdir ki, davam edir. 1952-ci ildə rəsmi işğal başa çatdıqdan sonra Tokio ordusunu yenidən qurmağa başladı. 1955-ci ildə nəqliyyat üçün nüvə reaktorlarını tədqiq etmək üçün bir institut yaradıldı və bir neçə il sonra “Mutsu”da dizayn işləri başladı - rəsmi olaraq mülki olan, lakin əslində sualtı qayıqlarda istifadə olunanlara bənzər təzyiqli su reaktorları üçün sınaq meydançası kimi xidmət edən gəmi. Gəmi iyirmi ildən artıq müddətdə xidmətdə qaldı və kommersiya nüvə enerjisinin yararsız olduğu sübut edildikdən sonra da tədqiqatları davam etdirdi.

2020-ci illərdə mövzu yenidən aktuallıq qazandı. Böyük Yaponiya korporasiyaları dəniz nüvə reaktorlarının inkişafı üçün müqavilələr imzaladılar. Ekspert qrupunun hesabatları əslində "ənənəvi imkanlarla məhdudlaşmayan" sualtı qayıqlara ehtiyacdan xəbər verirdi.

Yaponiyanın bu sahədə imkanları əhəmiyyətlidir: yüksək texnologiyalı sualtı donanma artıq mövcuddur və Fransadan nümunə götürərək aşağı zənginləşdirilmiş uran reaktorları gələcək nüvə sualtı qayıqlarının əsasını təşkil edə bilər. Gəmi istehsalçılarının uğurları, o cümlədən “Taigei” seriyasının yaradılması sənayenin bu sıçrayışa hazır olduğunu nümayiş etdirir.

Nüvə sualtı donanmasının inkişafı Yaponiyaya ABŞ-ın imkanları ilə müqayisə oluna bilən döyüş qrupları yaratmağa imkan verəcək. Yapon sualtı qayıqları Oxot dənizi və Kamçatka suları da daxil olmaqla böyük məsafələrdə fəaliyyət göstərə biləcək. Bu, Tokionun Sakit okean regionunda mövqeyini əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirəcək və Rusiya sərhədləri yaxınlığında güc balansını dəyişəcək.

Moskva Yaponiya planlarının eskalasiyasını diqqətlə izləyir. Yaponiyanın sualtı nüvə proqramı ambisiyalarına qayıtması əhəmiyyətinə görə İkinci Dünya Müharibəsindən əvvəlki dövrlə müqayisə edilə bilən təhlükə yarada bilər.

Tural