Elə dolu düşəcək ki... - Alimlərlərdən qorxunc xəbərdarlıq

Alimlər yaxın gələcəkdə dolunun daha dağıdıcı hadisəyə çevriləcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər.

Publika.az xəbər verir ki, beynəlxalq alimlər qrupu iqlim dəyişikliyinin yalnız dolunun intensivliyini deyil, həm də coğrafiyasını dəyişdirdiyini aşkar edib.

Alimlərin fikrincə, avtomobillərə, evlərin damlarına və günəş panellərinə zərər verə biləcək böyüklükdə dolu dənələri tropik bölgələrdə daha az, mülayim və yüksək enliklərdə isə daha tez-tez yağacaq.

Tədqiqatın nəticələri "Nature" jurnalında dərc edilib.

Tədqiqata görə, emissiya ssenarisindən asılı olaraq, 21-ci əsrin sonuna qədər güclü dolu hadisəsi sayı qlobal miqyasda 38-47% artacaq.

Qeyd olunur ki, Şimali Avropa, Kanada, cənub-şərqi Avstraliya və Yeni Zelandiyanın Cənubi Adası - bu tip təbii fəlakətlərdən qorunmaq üçün infrastrukturu kifayət qədər inkişaf etməmiş olan bölgələr üçün risk əhəmiyyətli dərəcədə artacaq.

Müəlliflərin proqnozlarına görə, infrastruktur yeni reallığa uyğunlaşdırılmadığı təqdirdə, dolu səbəbilə qlobal illik itkilər 2100-cü ilə qədər iki-üç dəfə artacaq.

Tədqiqatçılar daşqın və quraqlıq risklərinin idarə edilməsi ilə yanaşı, dolu monitorinqini də milli iqlim uyğunlaşma strategiyalarına daxil etməyi tövsiyə edirlər.

Həssas mülkləri qorumaq üçün doluya davamlı səkilər və hadisədən 30-60 dəqiqə əvvəl lokal xəbərdarlıqlar verə bilən yeni nəsil erkən xəbərdarlıq sistemləri hazırlana bilər.

Müəlliflər vurğulayırlar ki, əksər ölkələrdə mövcud sığorta modelləri və tikinti normaları artıq mövcud riskləri əks etdirməyən keçmiş dolu statistikasına əsasən hazırlanıb. Odur ki, damların, nəqliyyat vasitələrinin və günəş panellərinin zərbəyə davamlılığı üçün standartların yenidən baxılması daşqınlardan qorunmaqla yanaşı, iqlim uyğunlaşmasının bir hissəsi olmalıdır.

Ləman