Xörək duzu qaraciyəri görün necə məhv edir - ŞOK ARAŞDIRMA

Yüksək duzlu pəhriz, hətta normal bədən çəkisinə malik insanlarda belə, ağır yağlı qaraciyər xəstəliyinin inkişafına səbəb ola bilər. Sinqapurdakı Duke-NUS Tibb Məktəbinin alimləri artıq duzun qaraciyərdə lipid metabolizmasını dəyişdirdiyi və iltihabi prosesləri aktivləşdirdiyi bir mexanizm kəşf ediblər.

Publika.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Molecular Metabolism" jurnalında dərc olunub.

Tədqiqatçılar metabolik əlaqəli qeyri-alkoqollu steatozu (MASH) araşdırıblar. Bu, iltihabın tədricən orqana zərər verdiyi və fibroz, sirroz, qaraciyər çatışmazlığı və qaraciyər xərçənginə səbəb ola biləcəyi yağlı qaraciyər xəstəliyinin ağır bir formasıdır.

MASH adətən piylənmə və metabolik pozğunluqlarla əlaqələndirilir. Lakin, xəstəlik getdikcə normal bədən kütlə indeksi olan insanlara diaqnoz qoyulur. Bu vəziyyət "cılız" steatoz adlanır. Bəzi xəstələrdə qaraciyər yağı nisbətən azdır, lakin daha ağır iltihab və çapıq əmələ gəlir.

Xəstəliyin bu variantını öyrənmək üçün alimlər laboratoriya siçanlarında "arıq" MASH yaradıblar. Model xəstəliyin əsas xüsusiyyətlərini təkrarlanıb: qaraciyərdə nisbətən az miqdarda yağ, şiddətli iltihab və toxuma zədələnməsi.

Təcrübə göstərib ki, artıq xörək duzu qaraciyərin yağlarla qarşılıqlı təsirini dəyişdirir. Xüsusilə, o, yağın parçalanmasını artırır və eyni zamanda iltihabı təşviq edən immun hüceyrələrini aktivləşdirir. Nəticədə, patoloji proses piylənmə olmadan belə inkişaf edə bilər.

Tədqiqatçıların fikrincə, bu məlumatlar göstərir ki, artıq çəki olmadığı təqdirdə yağlı qaraciyər xəstəliyi piylənmə ilə əlaqəli steatozdan fərqli bir bioloji mexanizm vasitəsilə inkişaf edə bilər. Buna görə də, dərmanlar müxtəlif xəstələrdə fərqli təsirlərə malik ola bilər.

Tədqiqatın növbəti mərhələsində alimlər "arıq" MASH-ın erkən biomarkerlərini tapmağı və artıq duzla əlaqəli iltihabi prosesləri bloklaya bilən dərmanları sınaqdan keçirməyi planlaşdırırlar.

Hüseyn İbadlı