83 yaşlı prezident imzaladı: Bu tarixə qədər hakimiyyətdə qalacaq

Zimbabve Prezidenti Emmerson Mnanqaqva səlahiyyət müddətini iki il, yəni 2030-cu ilə qədər uzadan konstitusiya düzəlişlərini imzalayıb.

Publika.az xəbər verir ki, hökumət sözçüsü Nik Manqavana qanunun qüvvəyə mindiyini elan edib. Sənəd əvvəllər parlamentin hər iki palatası tərəfindən təsdiqlənmişdi.

Dəyişikliklər təkcə prezidentlik müddətlərinə deyil, həm də hakimiyyətin ötürülməsi prosesinə təsir göstərir. Prezident əvvəllər ümumxalq səsverməsi ilə seçilirdisə, qanun indi dövlət başçısının parlament tərəfindən seçilməsinə imkan verir. Eyni zamanda, prezidentin, parlamentin və yerli özünüidarəetmə orqanlarının səlahiyyət müddəti beş ildən yeddi ilə qədər artırılıb və 2028-ci ilə planlaşdırılan seçkilər 2030-cu ilə təxirə salınıb.

Mnanqaqvanın hazırda 83 yaşı var. Əvvəlki qaydalara görə, onun ikinci prezidentlik müddəti 2028-ci ildə başa çatmalı idi. Lakin təxminən iki il əvvəl hakim ZANU-PF partiyasının nümayəndələri mövcud rəhbərliyin siyasi proqramını tamamlamasına icazə verilməsinin vacibliyini əsas gətirərək konstitusiya dəyişiklikləri üçün mübarizə aparmağa başladılar. Qanun layihəsi ilin əvvəlində hökumət tərəfindən parlamentə təqdim edildi, daha sonra ardıcıl olaraq aşağı və yuxarı palatalar tərəfindən təsdiqləndi və imza üçün prezidentə təqdim edildi.

Qəbul edilmiş düzəlişlər ölkə daxilində geniş siyasi müzakirələrə səbəb olub. İslahatın tənqidçiləri iddia edirlər ki, belə geniş konstitusiya dəyişikliyi milli referenduma təqdim edilməli idi. Bundan əlavə, məhkəmələr artıq düzəlişlərin qanuniliyinə etiraz edən iddialara baxır. Bu fonda, əvvəllər ölkə daxilində prezidentin səlahiyyət müddətinin uzadılmasına qarşı ictimai etirazlar səsləndirilib.

Bu islahat Zimbabve siyasi sisteminin bir neçə fundamental prinsipini dəyişdirdiyinə görə son illərin ən iddialı islahatlarından biri hesab olunur. Seçkiləri təxirə salmaq və prezidentlik müddətini uzatmaqla yanaşı, ölkənin ən yüksək hakimiyyət orqanının formalaşdırılması mexanizmini əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirərək birbaşa vətəndaş səsverməsindən parlament tərəfindən prezident seçkilərinə keçidi də tələb edir.

Müəllif: Tural