Görünməmiş qar yağışı güclü teleskopları iflic etdi

2026-cı ilin avqustunda şiddətli qış fırtınaları Çilinin Atakama səhrasının şimal hissəsini qarla örtüb. Yağıntılar alimləri dünyanın ən qüdrətli radioteleskoplarından biri olan ALMA-nın (Atakama Böyük Milimetrlik Şəbəkəsi) fəaliyyətini dayandırmağa və onun antenalarını mühafizə rejiminə keçirməyə məcbur edib.

Publika.az xəbər verir ki, bu barədə NASA məlumat yayıb.

NASA-nın “Landsat 8”, “Landsat 9” və “Terra” aparatları təbii fəlakətin misilsiz miqyasını fotolentə alıblar: qar örtüyü səhranı And dağlarından Sakit okean sahillərinə qədər əhatə edib. Güclü külək və yağıntılar yalnız Çaynantor platosundakı yüksək dağlıq rəsədxananı deyil, həm də Antofaqasta liman şəhəri yaxınlığındakı digər iri astronomiya mərkəzlərini iflic edib.

Bol yağıntı səbəbindən regionda dağıdıcı sel və daşqınlar baş verib. Fəlakətlərin Qarşısının Alınması və Cavab Tədbirləri üzrə Milli Xidmətin qeyd etdiyi kimi, təbii fəlakət minlərlə insana mənfi təsir göstərib və yüzlərlə evi dağıdıb. Üç gün ərzində sahil şəhəri Taltala 40 millimetr yağış yağıb ki, bu da illik normadan 10 dəfə çoxdur.

“Biz bu cür hadisələri yalnız onillikdə bir neçə dəfə görürük, əgər ümumiyyətlə görürüksə”, — deyə Çili Universitetinin atmosfer üzrə alimi Rene Qarreo vurğulayıb.

Onun sözlərinə görə, anomaliyaya səbəb qopma depressiyası - şırınım axınından ayrılan və sahil rütubəti ilə birləşən geniş aşağı təzyiq zonası olub.

Planetin ən quraq səhrası daha əvvəl 2025 və 2011-ci illərdə də qarla qarşılaşsa da, 2026-cı ilin hadisəsi misilsiz əhatə dairəsi ilə fərqlənir. Güclənən El-Ninyo iqlim hadisəsi bu anomaliya təşkil edən qış üçün fon rolunu oynayır: o, adətən quru havanı saxlayan subtropik antisitklonu zəiflədir və fırtına marşrutlarını ekvatora doğru sürüşdürür.

Hüseyn İbadlı