Ziyalıları adi insanlardan fərqlidirən nədir? - Genetik araşdırma

London Kral Kollecinin tədqiqatçıları ABŞ-da yaşayan yüksək intellektli insanlar arasında DNT analizi edərək araşdırma aparıb. Araşdırma nəticəsində məlum olub ki, yüksək intellektli insanlar ilə digər insanlar arasında əhəmiyyətli dərəcədə genetik fərqlər mövcuddur.

Publika.az xəbər verir ki, Duke Universitetinin İstedadların Müəyyənləşdirilməsi proqramı vasitəsilə müəyyən edilmiş 1400 yüksək intellektli şəxsin genetik məlumatları təhlil edilib.

Bu insanların İQ göstəriciləri 170 və yuxarıdır. Bu isə orta İQ 145 olan Nobel mükafatçılarınınkından xeyli yüksəkdir.

İntellektin əsaslarının genetik tədqiqatları göstərir ki, insanlar arasındakı fərqlərin təxminən yarısı genetik faktorlarla izah edilə bilər. Elm adamları yüksək IQ-nun miras qalmasına cavabdeh olan genləri aşkar etmək üçün orta zəkaya malik 3000-dən çox adi ABŞ vətəndaşını tədqiq ediblər.

Tədqiqatçılar fərdlərin DNT-sində (təxminən üç milyard əsas cüt nukleotid arasında) fərqlənən tək nukleotid polimorfizmlərinə (SNP) diqqət yetirdilər.

Hər bir SNP bir nukleotid cütü fərqidir və bu SNP-lər çox vaxt insanlar arasında irsi fərqləri, o cümlədən kəşfiyyatı müəyyən edir. Hazırkı tədqiqat nadir, funksional polimorfizmlərə diqqət yetirən ilk tədqiqatdır. Əvvəlki işdə isə zülalların yaradılmasında (genetik kod əsasında formalaşan) fərqlərə səbəb ola bilən yalnız ümumi SNP-lər nəzərdən keçirilib.

Tədqiqatçılar protein SNP-lərində heç bir əsas fərq tapmayıblar. Buna baxmayaraq, yüksək intellektə malik insanlarda fərq aşkar edilib və bu, çox sayda nadir funksional allellərdən ibarət olub.

Tədqiqat müəllifi professor Robert Plomin deyir: "Nadir funksional allellərin öz-özlüyündə çox təsiri yoxdur, lakin onların sayı çox olduqda təsir əhəmiyyətli olur".

Super yüksək intellektə sahib olmaq üçün çox sayda müsbət allel və mənfi təsir göstərən az sayda allel olmalıdır.

Professor Plomin əlavə edib ki, funksional SNP-lər intellektdəki insanlar arasındakı fərqlərin təxminən 17%-ni təşkil edir. Həmçinin, insanın IQ səviyyəsinə ətraf mühit və təbii qabiliyyətlərin inkişafına kömək edən digər şərtlər, xüsusən də ədəbiyyat və ali təhsil almaq imkanı təsir göstərir.

Ayşən