ABŞ bu adanı tutsa, İran hansı ölkəni məhv edəcək? – Sensasion detallar açıqlandı

İran Parlamentinin sədri Məhəmməd Bağır Qalibafın ötən gün verdiyi açıqlama geniş müzakirə olunur.

Qalibaf deyib: "ABŞ/İsrail regional (Körfəz) ölkə vasitəsilə İran adalarından birini işğal etməyə hazırlaşır. Əgər belə bir addım atılarsa, həmin ölkənin bütün infrastrukturu heç bir məhdudiyyət olmadan hədəfə alınacaq".

Publika.az xəbər verir ki, bu sərt xəbərdarlıq bir daha diqqəti Hörmüz boğazına yönəldib və ikitərəfli sual ortaya çıxarıb: hansı ada və hansı ölkə?

Qalibafın inadkar mövqeyi ABŞ/İsrailin Hörmüz boğazındakı hansı adanın hansı körfəz dövlətinin köməyi ilə hədəfə alınacağını bildiyini göstərir. ABŞ xüsusi təyinatlı qüvvələrinin bölgəyə yerləşdirilməsi davam edir. Lakin hazırda hansı adanın hədəf ola biləcəyinə dair konkret bir əlamət yoxdur. Günlərdir ki, Hörmüz boğazının digər tərəfində, Bəsrə yaxınlığında yerləşən Hark adasında ABŞ-ın hava əməliyyatı barədə söhbətlər gedir. Lakin mövcud təhlillər və proqnozlar Hörmüz boğazındakı əsas tranzit dəhlizinin yaxınlığındakı üç adaya işarə edir.

Bu üç ada Böyük Tunb, Kiçik Tunb və Əbu Musadır. Hörmüz boğazındakı gəmilər məhdud dərinlik və digər əlverişli şərtlər səbəbindən cəmi 2-3 kilometr enində xüsusi keçid dəhlizindən istifadə etmək məcburiyyətində qalırlar. Bu adalar strateji əhəmiyyətə malikdir, çünki bu dəhlizdə dominant mövqe tuturlar. Hörmüz boğazına daxil olan və çıxan tankerlər və gəmilər bu adaların arasından keçir. Bütün gəmi hərəkəti bu adalardan idarə olunur, izlənilir və diqqətlə qorunur. Mülki əhalinin sayı bir neçə yüz nəfərdən çox deyil. Hər üçü hərbi baza hesab edilə bilər.

Hər üç ada faktiki olaraq İranın nəzarəti altındadır. Bununla belə, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri də bu adalara iddia edir. Şah dövründə 1971-ci ildə bu adalara faktiki olaraq nəzarət edən İran, mövcud rejim dövründə 1992-ci ildə onlara tam nəzarəti ələ keçirib. BƏƏ İranın bu adaları ondan "oğurladığını" iddia etsə də, bu barədə nəsə etməkdə acizdir.

Bu üç adanın hər birinin sahəsi maksimum 12 km²-dir. Böyük Tunb və Kiçik Tunb adaları tranzit dəhlizinin şimal tərəfində, yəni dar dəhlizin İran tərəfində yerləşir. Əbu Musa adası dəhlizin digər (cənub) tərəfindədir və coğrafi cəhətdən BƏƏ-dəki Şarja Əmirliyinə daha yaxındır. Onlar təxminən 60 km məsafədədirlər. Əslində, BƏƏ-ni təşkil edən yeddi əmirlikdən biri olan Şarja Əmirliyi bu adaya iddia edir.

Hazırkı şəraitdə Əbu Musa adası İsrail/ ABŞ ikilisi üçün daha əlverişli görünür . BƏƏ-yə yaxınlığı arxa cəbhə bölgələrinə logistika axınlarını və digər dəstəyi asanlaşdırır. Açıq mənbələrə danışan bəzi təqaüdçü ABŞ kəşfiyyat zabitləri də BƏƏ-nin Əbu Musa adasını geri almaq üçün ABŞ/İsrail ittifaqı ilə əməkdaşlıq edə biləcəyinə inanırlar. İran üçün Tunb adalarından daha uzaq məsafəsi onu qorumağı bir qədər çətinləşdirir.

Tural