Azərbaycan, Türkiyə və Ermənistan "enerji adası”nda birləşir: DETALLAR

Ermənistan, Azərbaycan və Türkiyənin enerji sistemlərinin "ada" rejimində (yəni əsas elektrik şəbəkəsindən təcrid olunmuş - red.) aşağı ötürücülük qabiliyyəti ilə birgə işləməsi üçün infrastruktur, üç ölkədə enerji axınlarına tələbat olarsa, bir il ərzində hazır ola bilər.

Publika.az xəbər verir ki, Ermənistanın Ərazi İdarəetmə və İnfrastruktur nazirinin keçmiş müavini Hakob Vardanyan bu fikri “Sputnik Ermənistan”a verdiyi müsahibədə bildirib.

Onun sözlərinə görə, Ermənistan, Türkiyə və Azərbaycanın enerji sistemlərinin tam inteqrasiyası üçün texniki sənədlərin hazırlanması, qanunvericilik bazasının uyğunlaşdırılması və infrastrukturun layihələndirilməsi bir neçə il çəkəcək və yüz milyonlarla dollar xərc tələb edəcək.

Vardanyan hesab edir ki, "Paralel işləməyə keçid həm çoxillik infrastruktur hazırlığı, həm də müqavilə çərçivəsi baxımından kifayət qədər uzun bir prosesdir, çünki bu halda müqavilə tənzimləmələri daha mürəkkəbdir və paralel işləmənin avtomatlaşdırılması mürəkkəb bir vəzifədir. Lakin, bunu tez bir zamanda etmək istəsəniz, bir il ərzində Türkiyə ilə 150 ​​MVt, Azərbaycanla isə 150-200 MVt infrastruktur hazırlamaq mümkündür".

O, həmçinin əlavə edib ki, çox şey iki amildən asılıdır: birincisi, tərəflərin mübadilə axınlarına olan ehtiyacları (yəni ya İrəvan, ya Ankara və ya Bakının elektrik enerjisinə ehtiyacı olmalıdır) və ikincisi, Ermənistan elektrik enerjisinin qiymət baxımından Azərbaycan və ya Türkiyədə istehsal olunan elektrik enerjisi ilə rəqabət apara bilib-bilməməsi.

“Sputnik Ermənistan”ın mənbəyinin sözlərinə görə, bu kontekstdə proqnoz vermək çətindir, çünki enerji sistemlərinin son inteqrasiyası prosesi bir neçə il çəkəcək və heç kim iki-üç ildən sonra qiymətlərin necə olacağını proqnozlaşdıra bilməz.

Region ölkələrinin hansı milli siyasət yürüdəcəyi də vacibdir. Keçmiş nazir müavininin sözlərinə görə, məsələn, Azərbaycan milli maraqlar və enerji təhlükəsizliyi mülahizələrinə əsaslanaraq özünün bahalı olsa da, elektrik enerjisinin istehlakına üstünlük verə bilər.

Mütəxəssis qeyd edir ki, bu o qədər də sadə deyil: sabah iki xətt çəkib iki ölkəyə qoşula bilməzsən.

Fakt budur ki, hər bir regional ölkənin enerji sisteminin özünəməxsus xüsusiyyətləri var. Vardanyan qeyd edir ki, hazırda Azərbaycanın sistemi əsasən müstəqil və ya Gürcüstanla birgə "Rusiya tezliyi”ndə fəaliyyət göstərir. Türkiyə fərqli standartlar və tezliklərdən istifadə edərək fəaliyyət göstərir və bu proses Türkiyənin Avropa elektrik şəbəkəsində iştirakı ilə mürəkkəbləşir - millətlərarası beynəlxalq müqavilələr digər AB üzvü olmayan ölkələrlə birbaşa əlaqəni qadağan edir.

Bu o deməkdir ki, Türkiyəyə qoşulmaq yalnız çevirici stansiya vasitəsilə mümkündür və Vardanyanın sözlərinə görə, bu, 500 milyon dollara başa gələcək.

Ermənistan və Azərbaycanın enerji sistemlərini birləşdirmək təşəbbüsünə gəldikdə, Vardanyan vəziyyətin daha sadə olduğunu düşünür. O deyir ki, hazırda Gürcüstanla tikilməkdə olan xətt layihəsinə sadəcə olaraq Azərbaycana uzanacaq xətt üçün bir və ya daha çox hüceyrə əlavə etmək lazımdır. O əlavə edib ki, Azərbaycandan Ermənistana gedən xətt bir neçə il əvvəl Gürcüstan sərhədində, Ayrumda tikintisi planlaşdırılan çevirici stansiyaya qoşula bilər, lakin bir sıra səbəblərə görə layihə hələ başa çatmayıb.

Onun sözlərinə görə, mövcud yerli elektrik xətləri Azərbaycandan Ermənistanın Tavuş bölgəsinə xətt çəkmək üçün istifadə edilə bilər. Onlar xətti Lori bölgəsindəki şəbəkəyə və gələcəkdə Ayrumda tikiləcək çevirici stansiyaya birləşdirəcək.

Vardanyan həmçinin bu cür inteqrasiyanın müsbət aspektləri ilə bağlı öz baxıcını təqdim edib. Xüsusilə, bu razılaşmanın Ermənistanın müəyyən dərəcədə enerji müstəqilliyi qazanması ilə nəticələnəcəyi onu ruhlandırır: regional sistemlərə qoşulmaqla Ermənistan enerji şəbəkəsinin etibarlılığı və təhlükəsizliyi artacaq və İslam Respublikası ətrafındakı qeyri-sabit vəziyyəti nəzərə alsaq, ölkə İranın tənzimləyici imkanlarından daha az asılı olacaq.

Bundan əlavə, keçmiş nazir müavininin sözlərinə görə, əgər Ermənistan əlavə ixrac imkanları sayəsində Türkiyə və Azərbaycanın elektrik şəbəkələrinə qoşularsa, son illərdə günəş elektrik stansiyalarının sayının artması səbəbindən yaranan artıq enerji istehsalı problemini də həll edəcək.

Naxçıvanı Ermənistan vasitəsilə birləşdirmək üçün hazırda Azərbaycan tərəfindən çəkilən 1000 MVt gücündə elektrik ötürücü xətti də Ermənistan üçün müsbət amil ola bilər. Bu halda, Ermənistan elektrik enerjisi tranzitindən gəlir əldə edə bilər.

Tural