Qiyamət gününə hazırlıq başladı: NASA Yer kürəsini qorumaq üçün “kosmik qalxan” qurur

NASA, Günəş partlayışlarının necə baş verdiyini anlamaq və Yerə təsir edən kosmik hava proqnozlarını gücləndirmək məqsədi daşıyan yeni bir "Xromosfer Maqnetizmi Tədqiqatçısı" (CMEx) missiyasını elan edib.

Publika.az “Milliyyet”ə istinadla xəbər verir ki, Kolorado ştatının Boulder şəhərində yerləşən bir qrup tərəfindən hazırlanan CMEx, Günəşin görünən səthinin bir az üstündəki hərəkətli "xromosfer" təbəqəsini izləyəcək.

Dr. Holly Gilbertin rəhbərlik etdiyi Milli Atmosfer Tədqiqatları Mərkəzinin (NCAR) komandası bu missiya ilə ilk dəfə olaraq xromosferdəki maqnit sahəsi məlumatlarını davamlı olaraq qeyd edəcək.

Alimlər günəş küləklərinin və kosmik hava şəraitinin əsas hərəkətverici qüvvəsi olan bu təbəqədəki dəyişikliklərin bir neçə dəqiqə ərzində baş verdiyini, buna görə də yerüstü teleskoplardan fərqli olaraq kosmosda davamlı monitorinqin vacib olduğunu vurğulayıblar.

Hesabata görə , günəş fırtınaları maqnit sahələrinin qəfil formasını dəyişərək çoxlu miqdarda enerji buraxması ilə başlayır.

CMEx-dən əldə edilən məlumatlar aşağıdakı sahələrdə mühüm qorunma təmin edəcək:

Bu, 1989-cu ildə Kvebekdə 6 milyon insanın qaranlıqda qalmasına səbəb olan fırtınalar kimi, maqnit sahəsi dəyişikliklərinin həddindən artıq istiləşməsinin və transformatorların sıradan çıxmasının qarşısını alacaq.

Atmosfer genişlənməsi səbəbindən peyklərin yaşadığı sürtünmə və radio siqnalının pozulması əvvəlcədən proqnozlaşdırıla bilər. Astronavtlar radiasiya fırtınaları barədə uzunmüddətli erkən xəbərdarlıq alacaqlar və bu da hüceyrə zədələnməsi riskini azaldacaq.

CMEx Günəşdən gələn polyarimetriya işığını ölçmək üçün "spektropolyarimetriya" texnologiyasından istifadə edəcək.

Bu üsul, işıq dalğalarının titrəmə istiqamətlərini öyrənməklə Günəşdəki maqnit qüvvələrini xəritələşdirəcək.

Layihə əvvəllər NASA-nın qısamüddətli raket sınaqları (CLASP) ilə sübut edilmiş optik texnologiyalara əsaslanacaq.

NASA-nın "Explorers" proqramının bir hissəsi olan layihə, büdcəni məhdudlaşdırmadan elmi məlumatlara tez bir zamanda çıxış etməyi hədəfləyir. Dizayn baxışlarından keçməli olan CMEx, Günəşin xromosferini izləyəcək və Yer kürəsinin "kosmik qalxanı" kimi çıxış edərək digər peyklərlə əlaqəli şəkildə işləyəcək.

Tural