"The Guardian": Zukerberqə bəşəriyyətin gələcəyini təyin etməyə icazəsi vermək olmaz

Facebook ilk dəfə 20 il əvvəl kolleclər üçün sosial şəbəkə kimi fəaliyyətə başlayanda onun indiki halına çevriləcəyinə dair heç bir fərziyyə yox idi. İndi "Meta" adlandırılan şirkət informasiya və kommunikasiya sistemlərimizin kritik infrastrukturuna və ictimai sahəyə çıxışa nəzarət edir və rəqəmsal iqtisadiyyatın mərkəzidir. Kollec tələbələrini birləşdirmək yolu kimi başlayan bir şirkətin psixi sağlamlığın pisləşməsi, soyqırım zorakılığı və bütün dünyada anti-demokratik populizmin artmasına görə günahlandırılacağını kim proqnozlaşdıra bilərdi?

Publika.az xəbər verir ki, Açıq Bazarlar İnstitutunun Jurnalistika və Azadlıq Mərkəzinin direktoru Kortni Radş deyib ki, biz hazırda bu vəziyyətə gəlib çıxmışıq. Məqalə müəllifinin sözlərinə görə, son on ildə sosial media və şirkət mesajlaşma kanalları daha pis özünə hörmət və psixi sağlamlıq, o cümlədən narahatlıq, depressiya və asılılığın artması ilə müşahidə olunur.

“Meta"nın əsas məhsulları – "Facebook", "Messenger", "Instagram" və "WhatsApp" – insan alveri, narkotik alveri və vəhşi təbiət alverini asanlaşdırır, həmçinin uşaqların cinsi istismarı və istismarı materiallarının yayılmasını əl çatan edir. İnsanlar təbliğat, dezinformasiya yaymaq və informasiya müharibəsi aparmaq üçün sosial media və "Meta" mesajlaşma platformalarından istifadə edərək, informasiya ekosistemlərimizin və bütün dünyada seçkilərin bütövlüyünü pozurlar”, - deyə Radş vurğulayıb.

Təxminən 4 milyard insan müntəzəm olaraq "Meta"nın əsas məhsullarından istifadə edir, bu da texnoloji nəhəngi data miningdən tutmuş rəqəmsal reklam və nəşriyyata qədər bir sıra sektorlarda ən güclü şirkətlərdən birinə çevirir. Məqalə müəllifi yazır ki, "Meta" bir çox ölkələrdə internetə çıxışa nəzarət edir və bütün dünyada məzmun yaradıcılarının, biznes və siyasətçilərin həyat qabiliyyətini və gəlirliliyini müəyyən edir.

“Əgər son 20 il bizə bu keçmiş başlanğıc texnoloji titan haqqında bir şey öyrədibsə, "Meta" və Zukerberqə birtərəfli şəkildə bəşəriyyətin gələcək dövrünü formalaşdırmağa icazə verə bilmərik. Texnologiya dünyası bu əlamətdar hadisəni qeyd edərkən, "Meta" kimi güclü texnologiya şirkətlərinin yaydığı zərərlərə görə, məsuliyyət tələb etməyin və texnologiya nəhəngini fərdlərə, cəmiyyətə və iqtisadiyyata daha çox zərər vurmazdan əvvəl yıxmağın vaxtıdır. Əgər biz nəzarəti bərpa etmək və demokratiyanı xilas etmək istəyiriksə, "Meta"nın rəqəmsal irsinin ləğvi zəruridir”, - məqalə müəllifi qeyd edib.

Cəmilə