Qərbdən ABŞ-la bağlı xəbərdarlıq: TƏNƏZZÜL YAXINDIR

Qərb iqtisadçıları əmindirlər ki, ABŞ yeni tənəzzülün astanasındadır və ölkədə kredit böhranı artıq başlayıb. Amerika iqtisadiyyatında problemlər toplusu yalnız böyüyür. ABŞ-da yeni böhrandan hansı əlamətlər haqqında danışılır və nə üçün onlar gizlədilir?

“ABŞ-ın mart ayı üzrə iqtisadi göstəriciləri ölkənin ikinci rübdə tənəzzülə uğraya biləcəyini göstərir. Xüsusilə, bunu məşğulluq və işsizlik müavinətləri ilə bağlı məlumatlar göstərir.”

Publika.az xəbər verir ki, bu bunu “Wells Fargo”nun kapital strategiyasının rəhbəri Kris Harvey bildirib.

“Məşğulluq məlumatları niyə bu qədər vacibdir və böhran üçün oyanışa çağırışıdır? Çünki iş itkisi gəlirin itirilməsi və istehlakın azalması deməkdir. Məsələn, 2007-ci ilin sentyabrında tənəzzüldən 2 ay əvvəl işsizliyin kəskin artması müşahidə olunub. Böhranın başladığı 2020-ci ilin mart ayında işsizlik yarım milyondan çox artdı. Əvvəlki böhranlarda da oxşar mənzərə müşahidə olunur”.

Harvey bildirib ki, yaxın bir neçə ay ərzində vəziyyət dəyişəcək - və tənəzzül başlayacaq.

“Böhranın xəbərçisi həm də bu yaxınlarda birinci rüb üçün hesabat verməyə başlayan şirkətlərin gəlirlərinin azalmasıdır. Və gəlirlər artıq aşağıdır. Daxili pərakəndə tələbat zəifləyir”.

Birləşmiş Ştatlar artıq kredit böhranı ilə üzləşib və bu böhran hər an maliyyə-iqtisadi, daha sonra isə bütün dünyaya yayıla bilər. Morgan Stanley-in baş kapital strateqi Mayk Uilsonun sözlərinə görə, Silikon Vadisi Bankının çökməsi nəticəsində yaranan kredit böhranı ABŞ-da artıq başlayıb.

“Həqiqətən də həyəcan siqnalları gəlir, lakin hələlik bunlar ABŞ-ın ikinci rübdə ÜDM-in mənfi dinamikasını proqnozlaşdırmaq üçün kifayət etmir (sadəcə durğunluq olacaq). Bununla belə, tənəzzülün başlanğıcı çox güman ki, 2023-cü ilin üçüncü rübündə olacaq”, - o deyib.

O problemlər arasında, büdcə kəsirinin artmasını və real istehsalın durğunluğunu göstərir. “Qlobal planda liderliyi qoruyub saxlamaq üçün ABŞ-ın əhəmiyyətli dərəcədə yüksək istehsal artım templərinə ehtiyacı var. Həm kredit böhranı, həm də bankın çöküşü ABŞ-ın getdikcə batdığı və daim inkar edilən bu böhranın sadəcə yeni cəhətləridir”.

Bununla belə, o, əmin edir ki, qlobal sistem nəhəngdir, ona görə də çökmə bir anda baş verə bilməz: ev tədricən dağılacaq dünya iqtisadi sistemindəki müxtəlif “uğursuzluqlar” haqqında xəbərlər hər gün gələcək.

Ekspert hesab edir ki, dolların ticarətdə və ehtiyatlarda belə ciddi çəkisi olduğu halda ABŞ-ın müflis olması digər ölkələr də zərərlidir.

“ABŞ-da rəsmi olaraq tənəzzül elan olunarsa, bu, indekslərin aşağı düşməsi ilə bütün dünya fond bazarlarına dərhal təsir edəcək və qlobal maliyyə-iqtisadi böhran prosesini başlayacaq”.

Ayşən