Fransada siyasi zəlzələ, ölkə qəzəblə üz-üzə: Makron istefaya gedir?

Fransanın baş naziri Fransua Bayrunun rəhbərlik etdiyi hökumət parlamentdə etimad səsverməsini təmin edə bilmədiyi üçün dağılıb. 74 yaşlı Bayrou cəmi 9 ay idi ki, vəzifədə idi.

Publika.az xəbər verir ki, əsas diqqəti ölkənin 52 milyard dollarlıq büdcə ixtisarı planına yönəldən səsvermə, iqtisadi müzakirələri siyasi böhranın mərkəzinə qoyub.

Bayru nəyə qurban getdi?

Avrozonanın ikinci ən böyük iqtisadiyyatı olan Fransa indi dərin siyasi dalana dirənib.

Prezident Emmanuel Makronun yolu qeyri-müəyyən olaraq qalır. Çətin variantlara yeni baş nazirin təyin edilməsi, parlamentin buraxılması və erkən seçkilərin təyin edilməsi və ya status-kvonun saxlanılması daxildir. Makron 2027-ci ildə səlahiyyət müddəti başa çatana qədər istefa verməyəcəyini qəti şəkildə bildirib.

Fransada son iki ildə dörd baş nazir olub. Sələfi Mişel Barniyer kimi Bayru da büdcə gərginliyinə görə vəzifəsində qala bilməyib. Hesab dəyişməz qaldığından, yeni baş nazirin təyin edilməsi böhranın həllinə deyil, eyni dövrün təkrarlanmasına səbəb ola bilər.

Kompromis ehtimalı ola bilər?

Bayrunun büdcəsinə sosial xərclərin dondurulması və iki dövlət bayramının ləğvi də daxil olmaqla ciddi tədbirlər daxil edilmişdi. Həm sol, həm də sağ partiyalar parlamentdəki 577 yerdən 330-nu hökumətə qarşı birləşdirərək planı rədd etdilər.

Paris VIII Universitetindən iqtisadçı Stefano Palombarini vurğulayır ki, Makron mərkəzdə qalmağa çalışaraq, hər iki təyinatı həyata keçirə bilməyib və prezidentin etibarını zədələyib. Palombarini deyir:

“Bəlkə solun da iştirak etdiyi bir kompromis ehtimalı ola bilər. Bəzi Makronistlər, Sosialistlər və Yaşıllar 2027-ci ilə qədər davam edəcək keçid hökumətinə dəstək siqnalı veriblər”.

Makronun reytinqi ayaq altında

Amma rəy sorğuları ümidverici deyil. “Le Figaro”nun son sorğusuna görə, Makronun etibarı 15 faizə düşüb. Digər sorğular göstərir ki, Fransa seçicilərinin 56-69 faizi erkən seçkilərin keçirilməsini istəyir. Siyasi gərginliklə yanaşı, ölkə küçələri də aktivləşir.

Bu həftə "Hər şeyi dayandırın" şüarı altında nümayişlər, ardınca isə sentyabrın ikinci yarısında həmkarlar ittifaqının rəhbərlik etdiyi səhiyyə və dəmir yolu tətilləri gözlənilir. Makron 2018 və 2023-cü illərdəki "sarı jiletlilər" etirazlarının təkrarlanmasından qorxur.

İqtisadi mənzərə qorxuncdur

Fransanın büdcə kəsiri 169 milyard avro, milli gəlirin 5,8 faizini təşkil edir. Avropa İttifaqının icazə verilən həddi 3 faizdir. Bayru 2029-cu ilə qədər kəsiri 2,8 faizə endirmək istəyirdi. Bununla belə, onun təklif etdiyi sosial müavinətlərin azaldılması Fransa siyasətində divara dəydi.

Təhlilçilər deyirlər ki, Makron çətinliklə də olsa, vəzifəsində qalmaq istəyir. Lakin ölkə nizamsız parlament, iqtisadi təzyiqlər və artan sosial qəzəblə üz-üzədir. Fransa 1958-ci ildə Beşinci Respublikanın doğulduğu dövrə bənzər qeyri-müəyyənlik vəziyyətindədir.

Tural