ABŞ-ın Cənubi Qafqazdakı marağı: Gürcüstanı niyə görməzdən gəlir?

ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vensin Cənubi Qafqaz ölkələrinə son səfəri regionda böyük diqqət çəkib. Lakin onun təkcə səfər etdiyi yerlər deyil, həm də ziyarət etmədiyi yerlər maraq doğurur. Vens Bakı və İrəvanı ziyarət etsə də, Tbilisi diqqətdən kənarda qalıb.

Publika.az xəbər verir ki, “Carnegie Russia Eurasia Center” təşkilatının təhlili yazısına görə, bu fakt Vaşinqtonun Gürcüstanla bağlı mövqeyinin son illərdə necə dəyişdiyini simvolizə edir.

Məqalədə deyilir: “Gürcüstan bir vaxtlar ABŞ-ın postsovet məkanındakı ən vacib tərəfdaşlarından biri, demokratiyanın mayakı və uğurlu siyasi inkişafın nümunəsi hesab olunurdu. Bu, Tbilisiyə Qərbdə xüsusi status verdi və Vaşinqtondan dəstək təmin etdi. Bu gün isə vəziyyət fərqlidir: Gürcüstan nümunəvi demokratiya kimi nüfuzunu itirib və ABŞ-a Ermənistan və Azərbaycanda inkişaf etdirdiyi təşəbbüslərlə rəqabət apara biləcək böyük layihələr təklif edə bilməyib.

Tbilisinin bu böyük diplomatik tədbirin gündəliyində olmaması suallar doğurur. ABŞ Ermənistan və Azərbaycanı əməkdaşlıq və regional layihələri müzakirə etdikləri "Sülh Şurası"na daxil edib, Gürcüstan isə orada yoxdur. Müzakirə olunan müqavilələr digər Cənubi Qafqaz ölkələri ilə enerji, təhlükəsizlik və infrastruktur sahələrində əlaqələrin gücləndirilməsinə yönəlib. Vaşinqtonda bu inkişafın səbəblərindən biri ABŞ xarici siyasətinin məntiqindəki dəyişiklikdir. Amerika administrasiyası əvvəllər demokratik dəyərlərin və siyasi islahatların təşviqinə diqqət yetirirdisə, indi vurğu tez və konkret nəticələr verən konkret iqtisadi və strateji razılaşmalara yönəlir. Bu şəraitdə konkret enerji, logistika və ya geosiyasi faydaları olan layihələr təklif etmək istəyən ölkələrə daha çox diqqət yetirilir”.

Bildirilir ki, bu, Qərblə əlaqələrini gücləndirən və Rusiyadan asılılığını azaltmağa çalışan Ermənistana və strateji resurslara malik olan və regiondan keçən əsas nəqliyyat marşrutunun inkişafında tərəfdaş kimi mövqe tutan Azərbaycana fayda verir:

“Eyni zamanda, Gürcüstan çətin vəziyyətdədir: daxili siyasi problemlər və ABŞ-ın "ideoloji layihəsi" statusunun itirilməsi onun Vaşinqtonla münasibətlərdə əvvəlki mövqeyini bərpa etməsinə mane olur”.

Ekspertlərin fikrincə, ABŞ-ın marağını bərpa etmək üçün Gürcüstan təkcə demokratiya və qanunun aliliyini yaxşılaşdırmaqla yanaşı, həm də Vaşinqtona strateji əməkdaşlığı gücləndirə biləcək əhəmiyyətli layihələr təklif etməlidir. Bu cür təşəbbüslər hazırda yoxdur və Gürcüstan-Amerika münasibətlərinin gələcəyi qeyri-müəyyən olaraq qalır.

Tural