Tədqiqatın sensasion nəticəsi: Ayın içində...

Ayın daxili nüvəsinin əslində dəmirin sıxlığına bənzər möhkəm bir top olduğu açıqlanıb. Tədqiqatçılar bunun Ayın ürəyinin içinin bərk və ya yumşaq olması ilə bağlı uzun mübahisəni həll etməyə kömək edəcəyini söyləyiblər.

Publika.az xəbər verir ki, Fransa Milli Elmi Araşdırma Astronomiya Mərkəzinin astronomu Artur Briaudun rəhbərlik etdiyi komanda ilə birgə araşdırmalar edib.

Komanda bildirib ki, nəticələrimiz daxili nüvənin mövcudluğunu nümayiş etdirməklə Ayın maqnit sahəsinin təkamülünü şübhə altına alır:

“Günəş sistemindəki obyektlərin daxili komponentinin tədqiqi ən effektiv şəkildə seysmik məlumatlarla həyata keçirilir. Zəlzələlərin yaratdığı akustik dalğaların planetin və ya Ayın içərisindəki materialdan keçməsi və əks olunması elm adamlarına obyektin daxili hissəsinin ətraflı xəritəsini yaratmağa kömək edə bilər”.

Ay haqqında nə bilirik?

Apollon missiyası tərəfindən toplanmış Ay seysmik məlumatları var, lakin onların həlli daxili nüvənin vəziyyətini dəqiq müəyyən etmək üçün çox aşağıdır. Xarici nüvənin olduğunu bilirik, lakin bunun nəyi ehtiva etdiyi hələ də müzakirə olunur.

Bunu dəqiq başa düşmək üçün Briaud və onun həmkarları müxtəlif Ay xüsusiyyətlərinin profilini tərtib etmək üçün kosmos missiyalarından və Ayın lazer diapazonu təcrübələrindən məlumat toplayıblar. Daha sonra müşahidə məlumatlarına ən çox uyğun gələni tapmaq üçün müxtəlif növ nüvələrlə modelləşdiriblər.

Onlar bir neçə maraqlı tapıntılar tapıblar:

Birincisi Ay haqqında bildiklərimizə ən çox oxşar olan modellər Ay mantiyasının dərinliklərində aktiv çevrilməni təsvir edirdi. Bu, o deməkdir ki, Ayın içərisində daha sıx olan material mərkəzə doğru batır, daha az sıx olan material isə yuxarıya doğru qalxır. Bu fəaliyyət uzun müddətdir ki, Ayın vulkanik bölgələrində müəyyən elementlərin mövcudluğunu izah etmək üçün bir üsul kimi təklif edilmişdi. Daxili nüvənin sıxlığı hər kubmetrə təxminən 7822 kiloqramdır.

Onlar müəyyən ediblər ki, Ayın nüvəsi Yerin nüvəsinə çox bənzəyir, onun xarici maye təbəqəsi və bərk daxili nüvəsi var. Modelləşdirmələrə görə, xarici nüvənin radiusu təxminən 362 kilometr, daxili nüvənin radiusu isə təxminən 258 kilometrdir. Bu, Ayın bütün radiusunun təxminən 15 faizini təşkil edir. Komanda daxili nüvənin də hər kubmetr üçün təxminən 7,822 kiloqram sıxlığa malik olduğunu müəyyən edib. Bu da dəmir sıxlığına çox yaxındır.

Aysel Şahmar