Varlı ailələr özəl adalarını tərk edirlər - Kütləvi şəkildə “əldəyişmə” başladı

Venesiya körfəzində yerləşən “Swarovski” imperiyası varislərinin təcrid olunmuş istirahət məkanından tutmuş, bir əsr ərzində amerikalı milyarderlər sülaləsinə məxsus olmuş Konnektikut adasınadək dünyanın ən nadir ailə mülklərindən bəziləri hazırda kütləvi şəkildə əl dəyişdirir.

Publika.az “Forbes”ə istinadla xəbər verir ki, dövrün bu cür dəyişməsi əmlak bazarına daxil olan imkanlı alıcıların yeni nəsli ilə şərtlənir.

Özəl daşınmaz əmlakın satışının əsas səbəbləri

Onilliklər ərzində özəl adalar dünyanın ən varlı insanlarının nəsillərinin yay aylarını keçirdiyi ailə iqamətgahları rolunu oynayıb. Lakin yaşlı mülkiyyətçilər kənarlaşdıqca, onların varisləri bu cür aktivlərə fərqli münasibət bəsləyirlər.

Coğrafi pərakəndəlik: Təsisçilərin övladları və nəvələri tez-tez başqa regionlara və ya ölkələrə köçürlər ki, bu da nəhəng kənd mülklərinin saxlanılmasını onlar üçün əlverişsiz edir.

Mühafizə və saxlanılma üzrə nəhəng xərclər: Adi daşınmaz əmlakdan fərqli olaraq, adalar mürəkkəb logistika tələb edir. Duzlu su struktur aşınmanı sürətləndirir, limanlar fırtına və qabarmalardan zərər görür, generatorlar, günəş panelləri və şirinləşdirmə sistemləri isə daimi qulluq tələb edir. Mütəxəssislərin qiymətləndirməsinə görə, inkişaf etmiş bir adanın əsas xidməti (əsaslı təmirlər istisna olmaqla) ildə 84 000 dollardan 500 000 dollardan çoxadək vəsaitə başa gəlir.

Nəsil dəyişikliyi: Vaxtilə bir insanın unikal baxışı (məsələn, ekosistemin və ya ailə yuvasının yaradılması) hesab edilən şey, gənc nəsillər üçün dəyərli mirasdan ziyadə, tez-tez yükə çevrilir.

Miqyaslı sərvət dəyişikliyi və torpaq əldə etmə meyli

“Coldwell Banker”in “Qlobal dəbdəbə 2026” hesabatına əsasən, “X” nəsli və milleniallar növbəti onillikdə təxminən 4,6 trilyon dollar dəyərində qlobal daşınmaz əmlak sərvətinə (o cümlədən ABŞ-da 2,4 trilyon dollar) varislik edəcəklər.

Eyni zamanda, yüksək gəlirli gənc alıcılar özəl adaların həmişə təklif etdiyi dəyərləri — torpaq, məxfilik, nadirlik və təcrid olunmanı yüksək qiymətləndirməkdə davam edirlər.

Unikal mülklərə (özəl adalar kimi) olan tələbat 146%, torpaq sahələrinə maraq isə 97% artıb.

Bazardakı “Landmaxxing” meyli məşhurluq qazanır: imkanlı müştərilər maksimum məxfilik təmin etmək, panoramik mənzərələri qorumaq və böyük ailə üzvlərini yerləşdirmək üçün iri mülklər və ya bitişik torpaq sahələri alırlar.

Məşhur adaların iri satış nümunələri

Hay-Aylend (Konnektikut, ABŞ): Sərvətləri “Royal Baking Powder” biznesindən gələn Ziqler ailəsi (2,8 milyard dollar varidat) 18 akr sahəsi olan bu adaya bir əsrdən çox sahiblik edib. Keçən ilin noyabrında, varislərin ölkənin müxtəlif yerlərinə səpələnməsi səbəbindən, onlar adanı 26,5 milyon dollara satıblar. Bundan qısa müddət əvvəl isə ailə bitişikdəki böyük torpaq sahəsini — “Great Island”ı 85 milyon dollara satmışdı.

İzola Santa Kristina (Venesiya körfəzi, İtaliya): 72 akr sahəsi olan bu ada təxminən 40 il ərzində “Swarovski”nin təsisçisinin nəticəsi Gernot Langes-Svarovskinin şəxsi istirahət məkanı olub. O, adanı üzümlükləri və meyvə bağları olan özünütəminedən mülkə çevirmişdi. Onun 2021-ci ildə vəfatından sonra ailə fondu adanı 24 milyon avroya satışa çıxarıb.

Pitangi adası (Braziliya): Onilliklər ərzində dünya elitasının üzvlərinə xidmət edən məşhur plastik cərrah İvo Pitanginin təcrid olunmuş tropik cənnəti 50 ildən sonra ilk dəfə onun varisləri tərəfindən 100 milyon dollara satışa çıxarılıb.

Hemilton adası (Avstraliya): Şərab milyarderi Bob Otli 2800 akr sahəsi olan bu adanı hava limanı və otelləri olan lüks kurorta çevirib. 2025-ci ilin sonunda ailə adanı təxminən 1,2 milyard Avstraliya dollarına “Blackstone” investisiya nəhənginə satıb.

İnçkonaçan adası (Şotlandiya): “Soho House”un təsisçisi Nik Cons və həyat yoldaşı ailə istirahət məkanı yaratmaq üçün bu Şotlandiya adasını 1,55 milyon funt-sterlinqə almışdılar. Lakin xərçəng xəstəliyindən sağaldıqdan sonra onlar planlarını dəyişərək layihəni 2,5 milyon funt-sterlinqə (və ya hazır tikili ilə birgə təxminən 10 milyon funt-sterlinqə) satışa çıxarıblar.

Yeni milyarder fəlsəfəsi

Müasir həddən ziyadə varlı alıcılar (texnologiya sahibkarları, vençur kapitalistləri) ada alışı məsələsində daha praqmatik yanaşma nümayiş etdirirlər. Bir çoxları sövdələşməni başa çatdırmazdan əvvəl adanı icarəyə götürərək ada həyat tərzini sınaqdan keçirməyə üstünlük verirlər.

Bundan əlavə, “şəxsi bağ evi” ilə biznes arasındakı sərhəd bulanıqlaşır: bu tür daşınmaz əmlak daha çox qapalı yaşayış kompleksi, eko-kurort və ya gəlirli qonaqlama layihəsi funksiyalarını birləşdirə bilən çevik aktivlər kimi nəzərdən keçirilir (Fransua Narsın keçmiş mülkləri və ya Riçard Brensonun adaları nümunəsində olduğu kimi).

Qədim sülalələr tərəfindən tarixi adaların satılması meylin bitməsi demək deyil. Bu, sadəcə olaraq, bazarın öz şərtləri daxilində məxfiliyə can atan, lakin başqasının keçmişinə sentimental bağlılığı olmayan yeni nəsil liderlərin əlinə keçdiyini sübut edir.

Hüseyn İbadlı