Təhlükəli Çikunqunya virusu Azərbaycanın şimal sərhədinə çatdı

Rusiyada Afrikadan gətirilmiş Çikunqunya qızdırmasına yoluxma halı aşkar edilib.

Publika.az xəbər verir ki, bu barədə "Rospotrebnadzor" rəsmi məlumat yayıb.

Məlumata görə, yoluxan qadın Seyşel adalarında istirahət etdikdən sonra Moskvaya qayıdıb. Araşdırmalar zamanı məlum olub ki, o, səyahət zamanı ağcaqanad əleyhinə qoruyucu vasitələrdən (repellentlərdən) istifadə etməyib və nəticədə həşərat sancmalarına məruz qalıb.

"Rospotrebnadzor" bu növ qızdırmanın ölkəyə gətirilmə riskləri barədə əvvəlcədən xəbərdarlıq etdiyi üçün mütəxəssislər yerli yüksək həssaslıqlı test sistemlərinin köməyi ilə virusu dərhal müəyyən ediblər. Xəstə dərhal xəstəxanaya yerləşdirilib.

Hazırda infeksiyanın Rusiya ərazisində yayılma riski minimum qiymətləndirilir. Çikunqunya qızdırması birbaşa insandan insana keçmir; virus yalnız yoluxmuş ağcaqanadların sancması vasitəsilə ötürülür.

Qeyd edək ki, Çikunqunya qızdırması əksər hallarda ölümcül olmasa da, onun yaratdığı fəsadlar insanın həyat keyfiyyətini uzun müddətə, bəzən isə illərlə aşağı sala bilər. Xəstəliyin adı olan "Çikunqunya" sözü yerli Afrika dillərindən birində (Kimakonde) "əyilmiş vəziyyətdə olan insan" mənasını verir ki, bu da onun oynaqlar üzərindəki ağır təsirindən qaynaqlanır.

Xəstəliyin törədə biləcəyi əsas ciddi fəsadlar bunlardır:

1. Xroniki Oynaq Ağrıları (Artrit)

Bu, Çikunqunyanın ən çox rast gəlinən və ən bezdirici fəsadıdır. Xəstəliyin kəskin dövrü keçdikdən sonra belə, xəstələrin təxminən 30-40%-ində aylarla, hətta illərlə davam edən şiddətli oynaq ağrıları (post-Çikunqunya artriti) qalır. Ağrılar əsasən əl və ayaq biləklərində, barmaqlarda və dizlərdə olur, bu da insanın gündəlik hərəkətlərini yerinə yetirməsini çətinləşdirir.

2. Nevroloji Fəsadlar

Nadir hallarda olsa da, virus sinir sisteminə ciddi zərər vura bilər:

Ensefalit və Meningit: Beyin və beyin qişalarının iltihabı.

Giyen-Barre Sindromu: Orqanizmin immun sisteminin öz sinir hüceyrələrinə hücum etməsi nəticəsində yaranan iflic vəziyyəti.

Görmə itkisi: Gözlərdə iltihab (uveit və retinit) nəticəsində görmə qabiliyyətinin zəifləməsi.

3. Daxili Orqanların Zədələnməsi

• Xroniki xəstəliyi olan şəxslərdə virus aşağıdakı ağırlaşmalara yol aça bilər:
• Ürək fəsadları: Miokardit (ürək əzələsinin iltihabı) və ürək çatışmazlığı.
• Böyrək və Qaraciyər: Kəskin böyrək çatışmazlığı və ya hepatit (nadir hallarda).

Kimlər daha çox risk altındadır?

Xəstəliyin ağır keçmə ehtimalı və ciddi fəsadların yaranma riski aşağıdakı qruplarda daha yüksəkdir:

Yenidoğulmuş körpələr (xüsusilə doğuş zamanı anadan keçən viruslarda);

Yaşlı insanlar (65 yaşdan yuxarı);

Xroniki xəstəlikləri olanlar (şəkərli diabet, ürək-damar xəstəlikləri və ya arterial hipertoniya).

Hazırda Çikunqunya üçün xüsusi bir antivirus müalicəsi və ya geniş yayılmış peyvənd yoxdur. Əsas müalicə simptomların (ağrı və qızdırma) azaldılmasına yönəlir.

Hüseyn İbadlı