Qalib nə ABŞ, nə də İrandır – Dünya bu ölkədən danışır

Dünya ABŞ və İranın çərşənbə axşamı elan etdiyi atəşkəs razılaşması ilə nəyin əldə edildiyini anlamaqda çətinlik çəkdiyi bir vaxtda, bütün hallarda prosesdən qalib kimi ortaya çıxan əsas güclərdən biri Çindir.

Publika.az xəbər verir ki, "The Guardian" qəzetində dərc olunan təhlilə görə, Pekindəki nüfuzlu şəxslər İranı atəşkəsə razı salmağa təşviq etməklə Çinin regional vasitəçi statusunu gücləndiriblər. Çinin yerli media orqanları beynəlxalq böhran dövründə Çini dünyanın ən yetkin ölkəsi kimi tərifləyən məqalələr dərc ediblər.

Çərşənbə günü “Guancha” onlayn nəşri “New York Times” və “Associated Press”də İran və ABŞ arasında atəşkəs razılaşmasının əldə edilməsində Çinin əsas rol oynadığını iddia edən müzakirələrin məğzi ilə bağlı məqalə dərc edib.

Məqalədə deyilir: "Bu atəşkəs razılaşması Çin, Pakistan və digər ölkələrin fəal vasitəçiliyi olmadan əldə edilə bilməzdi".

ABŞ prezidenti Donald Tramp "France-Presse" agentliyinə Çinin İranın atəşkəs razılaşmasını təmin etdiyinə inandığını bildirib. Bu, İran və Pakistan rəsmilərinin Pekinin İslamabad danışıqlarında həlledici rol oynadığı barədə məlumatlarını təsdiqləyib.

Çin İslamabad danışıqlarında fəal rol oynadığına dair məlumatları nə rəsmi olaraq təsdiqləyib, nə də təkzib edib. Çərşənbə günü keçirilən mətbuat konfransında Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mao Ninq yalnız Çinin "gərginliyin azaldılması və bütün hərbi əməliyyatların dayandırılması üçün fəal şəkildə çalışdığını" bildirib.

Çərşənbə günü İran səfiri Əbdürrza Rəhmani Fəzli Pekində "Çin və Rusiya kimi böyük ölkələrin" bölgədə sülhün təmin edilməsi üçün birgə çalışacağına ümid etdiyini bildirib. Çin və Rusiya atəşkəsdən əvvəl təklif edilən və Hörmüz boğazının yenidən açılmasını tələb edən BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnaməsinə veto qoymaqla Tehranı dəstəkləyiblər.

Analitiklər hesab edirlər ki, atəşkəs razılaşması Çin üçün sadəcə bir piar hərəkəti deyil. Yanacaq qiymətlərinin kəskin artması ixracdan çox asılı olan Çin iqtisadiyyatı üçün təhlükə yaradır.

Ekspert Sonq Bo deyir: "Əgər bu münaqişəni idarə edə bilsə və onu idarə etməklə neft qiymətlərində müəyyən qədər azalmaya nail olsa, bu, şübhəsiz ki, Çin üçün çox vacib üstünlük olacaq".

Müəllif: Tural